Wajda, Anna Maria2026-01-052026-01-052017Ruch Biblijny i Liturgiczny, 2017, Tom 70, nr 1, s. 39-50.0209-08722391-8497https://theo-logos.pl/handle/123456789/40234Wymienianie Apfii jako adresatki Listu do Filemona wpisuje się mocno w zagadnienie posługi kobiet w pierwszych wspólnotach chrześcijańskich. Okazuje się bowiem, że pomimo powszechnie przypisanej im roli gospodyń domowych i matek, niektóre z nich stały się także bliskimi i znaczącymi współpracownicami św. Pawła. Dlatego też, wbrew pewnym opiniom teologów feministycznych, Apostoł Narodów jawi się nam jako najmniej szowinistyczny pisarz swej epoki. Obok Apfii, która niewątpliwie odgrywała ważną rolę w życiu wspólnoty gromadzącej się w domu Filemona, wymienić trzeba także Pryscyllę (Dz 18, 1nn), Lidię (Dz 16, 11–14nn) oraz Febe (Rz 16, 1nn). Są to najbliższe współpracownice św. Pawła. Posługa tych kobiet pokazuje, że wraz z chrześcijaństwem zostają przezwyciężone dotychczasowe podziały społeczne. Zupełnie przestają mieć one znaczenie lub przybierają inny charakter, co wynika z przepracowania ich w duchu orędzia Ewangelii.Mentioning Aphia as an addressee of the Letter to Philemon is an important part of considering women’s duties in the early Christian communities. It turns out, that in spite of the role as housewives and mothers frequently assigned to them, some of them became also close and important co-workers of St. Paul. Therefore, contrary to certain opinions of feminist theologians, the Apostle of Nations seems to be the least chauvinist writer of his age. In addition to Apphia, who undoubtedly played an important role in the life of community gathering at Philemon’s home, it is also necessary to mention Priscilla (Acts 18:1 ff.), Lydia (Acts 16:11–14 ff.) and Phoebe (Romans 16:1 ff.). They were St. Paul’s closest collaborators. The service of these women shows that thanks to Christianity, contemporary social divisions had been overcome. The divisions have completely lost their significance or have changed their character, due to overworking them in the spirit of Gospel.polCC-BY - Uznanie autorstwaApfiaadresat Listu do FilemonaList do Filemonarównouprawnienielisty św. Pawławspólnoty chrześcijańskieKościółKościół pierwotnyposługa kobiet w pierwszych wspólnotach chrześcijańskichteologia feministycznaPryscyllaDzieje ApostolskieLidiaFebeList do Rzymianżycie społecznesytuacja społeczna kobietkobietaspołeczeństwo antycznesytuacja kobiet w społeczeństwie antycznymBibliaPismo ŚwięteNowy Testamentbiblistykaegzegezaegzegeza biblijnateologiateologia biblijnaApphiaaddressee of the Letter to PhilemonLetter to Philemonequal rightsletters of Saint PaulChristian communitiesChurchprimary Churchwomen’s ministry in the first Christian communitiesfeminist theologyPriscillaActs of the ApostlesLydiaPhoebeLetter to the Romanssocial lifesocial situation of womenwomanancient societysituation of women in ancient societyBibleNew Testamentbiblical studiesexegesisbiblical exegesistheologybiblical theologyArticle