Muńko, Dominika2026-06-122026-06-122025Seminare, 2025, Tom 46, nr 1, s. 81-95.1232-8766https://theo-logos.pl/handle/123456789/44828Artykuł w języku angielskim.The development of knowledge about humans, including the cognitive mechanisms, accelerates the dynamics of changes in both the general and the specific didactics. The methods of teaching-learning that used to be effective are no longer sufficient today. The harmonious development of cognition and the concern for brain-friendly, that is, efficient education, is an incredibly weighty desideratum, which requires a deeper analysis. This article explains the nature and advantages of creating non-linear notes and presents an analysis of own research involving secondary school students and focusing on verification of their level of religious knowledge following the implementation of the innovative tool of non-linear note-taking. The presented results unambiguously indicate the effectiveness of mind mapping. The traditional forms of linear note-taking are characterized by numerous shortcomings and limitations, which reduce the effectiveness of the transfer, assimilation, and retention of knowledge. The educational potential of the presented tool, which supports the teaching and learning process, remains closely linked to the mechanisms of elaborative encoding and dual coding. Writing and making associations often constitute the core of cognitive dynamics. It is therefore advisable to create valuable, well-structured notes in a specific way due to their efficiency and expansiveness. From the perspective of religious teaching didactics (though not only limited to it), non-linear note-taking can constitute a valuable addition and diversification of the pedagogical toolkit of teachers.Rozwój wiedzy o człowieku, w tym o mechanizmach kognitywnych, akceleruje dynamikę zmian w dydaktyce ogólnej oraz dydaktykach szczegółowych. Metody nauczania – uczenia się niegdyś uznawane za skuteczne okazują się niewystarczające. Harmonijny rozwój kognicji oraz troska o edukację przyjazną mózgowi, a tym samym skuteczną, to niezwykle ważki, wymagający pogłębionej analizy dezyderat. Niniejszy artykuł stanowi eksplikację istoty oraz walorów tworzenia notatek nieliniowych oraz analizę wyników badań własnych młodzieży szkół średnich w kontekście weryfikacji poziomu wiedzy religijnej po implementacji narzędzia innowacyjnego w postaci notatki nielinearnej. Za-prezentowane wyniki badań jednoznacznie wskazują na skuteczność tzw. mind mappingu. Tradycyjne formy notowania linearnego charakteryzują się wieloma mankamentami i defektami, obniżając efektowność transferu, asymilacji oraz memoryzacji wiedzy. Potencjał edukacyjny tkwiący w prezentowanym narzędziu wspomagający proces nauczania – uczenia się pozostaje ściśle powiązany z mechanizmami kodowania elaboracyjnego oraz podwójnego kodowania. Zapisywanie i konotowanie niejednokrotnie stanowią rdzeń dynamizmu poznawczego. Dlatego ze względu na wydajność i skuteczność pożądany jest odpowiedni sposób sporządzania wartościowych notatek. Z punktu widzenia dydaktyki nauczania religii choć nie tylko, notowanie nieliniowe może stanowić cenne rozwinięcie i urozmaicenie warsztatu pedagogicznego nauczycieli.engCC-BY-ND - Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnychinnowacje pedagogicznenotowanie nieliniowepedagogika religiipoziom wiedzyskuteczne nauczaniekodowanie elaboracyjnekodowanie podwójnekodowaniepedagogikareligiawiedzanauczanie religiiedukacjaedukacja religijnapedagogical innovationnon-linear note-takingpedagogy of religionlevel of knowledgeefficient teachingelaborative encodingdual codingcodingpedagogyreligionknowledgeteaching religioneducationreligious educationArticle