Przeglądaj wg Autor "Macko, Waldemar R."

Teraz wyświetlane 1 - 1 z 1

Celibato come carisma. Un’analisi sistematica
Macko, Waldemar R. (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
Powyższy artykuł („Il celibato come carisma”) jest próbą przybliżenia czytelnikowi zagadnienia celibatu. Temat «bezżeństwa ze względu na Królestwo Boże» jest dyskutowany niemal we wszystkich środowiskach, zarówno bliskich Kościołowi, jak i nie interesujących się jego sprawami. Także wypowiedzi teologów dostarczają nam wciąż nowych treści ukazujących bogactwo tego zagadnienia. Nowym, z pewnego punktu widzenia, zjawiskiem staje się powszechne zainteresowanie ludzi świeckich tym sposobem służenia Bogu i bliźnim. Jan Paweł II dał temu wyraz w cyklu katechez środowych wygłoszonych między 27 października 1993 roku a 21 września 1994 roku. Pragnąc w sposób systematyczny przedstawić przedmiot naszych rozważań, dokonaliśmy analizy tekstów Pisma Świętego i Nauczania Kościoła. Pewne trudności, na jakie napotkaliśmy w trakcie gromadzenia materiału, stały się impulsem do dokładniejszej analizy istoty charyzmatu oraz jego roli w życiu wspólnoty Kościoła. Wynikiem przyjętej metody jest schemat, w którym prezentowane zagadnienie zostało podzielone na dwa paragrafy. Pierwszy, poświęcony analizie nauczania o charyzmatach, został tak zredagowany, aby można było w sposób wyraźny ukazać co jest nauczaniem przekazanym w Objawieniu, a co jego teologiczną interpretacją potwierdzoną autorytetem Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. W drugim paragrafie, w analogiczny sposób, przeprowadzona została synteza nauczania na temat celibatu. Analizując poszczególne fragmenty Pisma Świętego, stwierdziliśmy, że w licznych passusach termin charyzmat został w użyty w znaczeniu podstawowym, to znaczy jako hojny dar, zgodnie zresztą z jego etymologicznym znaczeniem, z tym, że w każdym z analizowanych fragmentów chodzi o dar Boga. W innych miejscach natrafiliśmy na próby nadania terminowi charyzmat znaczenia specyficznego, ściśle określonego, pewnego rodzaju określenia technicznego (por. Rz 12,6; 1Kor 12,4.31; lTm 4,14; 2Tm 1,6; 1P 4,10). Cechą charakterystyczną określenia technicznego, przy obecnym stanie badań, okazała się «różnorodność » darów. Stwierdziliśmy również, że jako dary specjalne nie przynależą one do grupy darów koniecznych dla każdego chrześcijanina. Stanowią zatem podstawę innej rzeczywistości niż ta, której źródłem jest cnota miłości. Twierdzenie to jednak nie neguje wzajemnych relacji między jakimkolwiek charyzmatem a cnotą miłości. Co więcej, w rozpatrywanych przypadkach można było stwierdzić ich funkcję służebną wobec cnoty miłości. Z drugiej jednak strony odkryliśmy, że zdanie z pierwszego Listu do Koryntian (1Kor 12,7), gdzie mówi się o użyteczności, zostało przetłumaczone i zinterpretowane tendencyjnie, w skutek czego powszechnie twierdzono, że cechą charakterystyczną charyzmatu, jako daru, jest jego użyteczność w procesie budowania wspólnoty Kościoła. Taka interpretacja nie odpowiada jednak nauczaniu św. Pawła. Wskazuje na to choćby przykład glossolali, w którym Apostoł wyraźnie wskazuje na pożytek duchowy osoby obdarowanej a nie wspólnoty. Wypada jednak przy tej okazji podkreślić, że większość tekstów zawartych w Piśmie Świętym kładzie nacisk na obowiązek wykorzystania charyzmatów w służbie Kościoła. Wykorzystując w ten sposób swoje dary, osoby obdarowane, charyzmatycy, wzrastają w miłości i zasługują na zbawienie. Stwierdzamy zatem, że charyzmaty służą zarówno całemu Kościołowi, jak i poszczególnym osobom przynależącym do wspólnoty kościelnej. Analizując nauczanie soborowe i posoborowe dotyczące charyzmatu, znajdujemy różne ważne wskazania. Dla przedstawienia tego zagadnienia posłużono się terminami: dar, którego znaczenie jest dość szerokie i mało precyzyjne, i łaska szczególna, posiadającym ścisłe znaczenie w słownictwie teologicznym. Termin charyzmat użyty został w dokumentach Nauczania jako synonim łaski szczególnej. Trudno stwierdzić jakąkolwiek zależność lub różnice między charyzmatami a innymi darami Ducha Świętego. Jednak w paragrafie 25 Konstytucji Dogmatycznej o Kościele, gdzie jest mowa o autorytecie Ojca świętego, odwołano się do charyzmatu nieomylności jako szczególnego daru udzielanego papieżom i kolegium biskupów, gdy wraz z Następcą Piotra sprawują Najwyższy Urząd Nauczycielski. Charyzmat nazywany jest darem specjalnym z dwóch powodów: ze względu na sposób, w jaki został udzielony i ze względu na cel, dla osiągnięcia, którego został ofiarowany. Sposób jest szczególny, ponieważ powoduje bezpośrednie działanie Ducha Świętego. Odnośnie do działania Ducha Świętego Sobór, dla pełnej jasności rozróżnia działanie przez sakramenty, posługi i charyzmaty. Działanie przez charyzmaty określane jest jako pełne wolności. Duch Święty rozdziela dary jak chce, w sposób nieprzewidywalny. W nauczaniu Soboru charyzmaty są darami specjalnymi ze względu na cel, ponieważ – w odróżnieniu od daru wiary, nadziei czy miłości – nie są konieczne do zbawienia. Uzdalniają natomiast do posługi wobec innych oraz do budowania i nieustannej odnowy wspólnoty Kościoła. Oczywiście, takie postępowanie zakłada i rozwija cnotę miłości. Jednak w tekstach nauczania nie wskazuje się ścisłego związku pomiędzy miłością i charyzmatem, co więcej, nie mówi się o miłości jako charyzmacie. Zagadnienie świętości natomiast rozważa się i tłumaczy w kontekście sakramentów i posług. Nauczanie soborowe wyróżnia też charyzmaty spektakularne i zwykłe. Różne i liczne określenia charyzmatów znajdują swe uzasadnienie w bogatym doświadczeniu pastoralnym. W życiu codziennym Kościoła ujawniają się charyzmaty przydatne do posługi zwykłej oraz te, które są konieczne w wyjątkowych sytuacjach. Analiza, którą przeprowadziliśmy odnośnie do celibatu jako charyzmatu, pozwala lepiej zrozumieć jaka jest jego istota. Przede wszystkim jest on darem udzielonym przez Boga, darem przekazanym jedynie niektórym (por. 1Kor 7,7), tym którzy są zdolni go przyjąć i w akcie wolnej woli wyrzec się płodności fizycznej; tym, którzy stają się eunuchami dla królestwa niebieskiego (por. Mt 19,12). Celibat jest znakiem eschatologicznym, jest nowym spojrzeniem na czasy przyszłe i na teraźniejszość, wreszcie nowym sposobem życia, nadającym sens rzeczywistości doświadczanej w codzienności (por. Mt 19,12; Łk 14,26; 1Kor 7,28). Jest formą zaślubin całkowicie wolnych od jakiejkolwiek formy egoizmu i przywiązania do dóbr ziemskich, aby lepiej naśladować Chrystusa ukrzyżowanego (por. Mt 19,13-15; Łk 14,27) w oddaniu samego siebie na służbę Jemu, tak, by dawać świadectwo zjednoczenia z Nim i uświęcania świata (por. 1Kor 7,32-35). Inne teksty Nowego Testamentu, w których nie użyto bezpośrednio terminu «celibat», zostały przywołane po to, aby pokazać bogactwo zagadnienia w całej jego rozciągłości. I tak w Drugim Liście do Koryntian (por. 2Kor 11,1n.), gdzie św. Paweł porównuje Kościół do czystej dziewicy zaślubionej Chrystusowi, cecha dziewictwa zostaje przypisana wspólnocie Kościoła. Dziewice i męczennicy zgromadzeni na niebieskiej liturgii partycypują w rzeczywistości eschatologicznej, ukazanej jako zaślubiny Jeruzalem niebieskiego z Barankiem (por. Ap 19,7nn). Wspólnota chrześcijańska reprezentowana przez dziewice jest przeciwstawieniem rzeczywistości doczesnej, która charakteryzuje się egoizmem. W tradycji chrześcijańskiej termin dziewica staje się tytułem własnym, w sposób szczególny stosowanym do Maryi Matki Jezusa. Ona to bowiem stała się uosobieniem idei chrześcijańskiego dziewictwa i w ten sposób Jej dziewictwo jest modelem autentycznego przeżywania celibatu w Kościele. Po dokonaniu analizy tekstów Nauczania Kościoła dotyczących celibatu, możemy stwierdzić, że celibat na przestrzeni historii zawsze był rozumiany jako dar od Boga, charyzmat udzielony Kościołowi, realizowany zarówno przez osoby samotne, jak i żyjące we wspólnotach kościelnych. Dar ten rozwija integralnie całego człowieka, powodując rozwój życia duchowego i społecznego. W Kościele – Ludzie Bożym – dar ten staje się wymownym znakiem dla wyrażenia rzeczywistości boskiej doświadczanej w życiu doczesnym. Charyzmat celibatu kształtuje fundamentalny charakter duchowości chrześcijańskiej, wzbogacając ją o elementy szczególnego przeżywania miłości. Osoba żyjąca w celibacie, wyrzekając się płodności charakteryzującej relacje małżeńskie, przeżywa swoje ojcostwo czy macierzyństwo na płaszczyźnie duchowej, nadając mu w ten sposób charakter misyjny zgodnie ze słowami św. Pawła apostoła (por. Ga 4,19). Wreszcie, celibat dla królestwa Bożego (por. Mt 19,12) jest darem, jaki Jezus Chrystus przekazał swojemu Kościołowi. Nie jest zatem charyzmatem istotowo i wyłącznie związanym z kapłaństwem służebnym. Nie jest też powołaniem wyłącznie kapłańskim. Może być więc przeżywany w Kościele przez osoby należące do różnych grupy, w których praktykuje się życie według rad ewangelicznych. Stwierdzenie to jest bardzo istotne dla wielu osób świeckich, żyjących samotnie. Ich decyzja wyrzeczenia się życia rodzinnego jest odpowiedzią na powołanie do szczególnej służby.