Znak Jonasza. Refleksja nad aktualnością kontrowersyjnego proroka

Abstract

Księga Jonasza porusza problem, kto ma prawo do zbawienia. Bohaterem historii ilustrującej ten problem jest prorok Jonasz. Odmawiał on poganom tego prawa, nadto nie wierzył, by poganie ‒ Niniwici wzięli do serca jego apel. Tymczasem miasto się nawróciło, Jonasz miał to Bogu za złe. Historia Jonasza, właściwie nowela o wydźwięku satyrycznym, piętnuje myślenie współczesnych autorowi rodaków wyznających separatyzm. Problem musiał być aktualny i w czasach Chrystusa, skoro w polemice z faryzeuszami pojawiła się historia Jonasza. Pierwotny Kościół odczytywał księgę Jonasza w świetle zmartwychwstania Jezusa. Zdaniem autora artykułu Księga Jonasza jest wezwaniem do porzucenia ciasnoty myślenia w odniesieniu do inaczej wierzących i do troski o osobiste nawrócenie, bo zbawienie zapewnia dopiero „znak Jonasza”, czyli Misterium Paschalne.

The Book of Jonah raises the question whether the Gentiles are entitled to the hope of salvation enjoyed by the Jews. The protagonist of the history illustrating this problem, is prophet Jonah, who denied them this right and was, therefore, convinced that Ninevites would reject his appeal to conversion. However, the city was converted and Jonah blamed God for the fact that history did not go his way. That story, actually a novella with satirical overtones, stigmatizes the narrow-mindedness of thinking characterizing the author’s contemporaries who adhered to the rigorous separatism of Judeans and pagans. The problem was undoubtedly relevant in the days of Christ, since it was recalled by Him in the polemic with the Pharisees. The early Church interpreted this book in the light of Resurrection. In the present article, it is argued that the Book of Jonah as a call to personal conversion not only from sins, but also from the narrowness of thinking as regards different believers, because salvation can only be ensured “the sign of Jonah”, i.e. the Paschal Mystery.