“Being with” or Salesian Assistance in the Digital Age

Abstract

Św. Jan Bosko najpełniej przedstawił swoją metodę wychowawczą w Liście z Rzymu z 1884 r., w którym jako podstawę pedagogiki salezjańskiej przyjął pełną miłości obecność wychowawcy. W długoletniej i różnorodnej praktyce pedagogicznej salezjanów tak zwana asystencja wychowawcza stanowi wyróżnik na tle innych metod nauczania i wychowania. We współczesnym społeczeństwie nacechowanym silnym poczuciem indywidualizmu stała asystencja wychowawcza może być raczej rozumiana jako chęć kontroli. Tak duży nacisk kładziony obecnie na wolność sumienia sprawia, że szczególnie trudno jest znaleźć dzisiaj taki rodzaj obecności wychowawcy, który będzie skutkował dzieleniem się i przekazywaniem wartości chrześcijańskich. Niniejszy artykuł zwraca uwagę na trudności wynikające z takiego właśnie rozumienia obecności wychowawcy dla całej dziedziny edukacji. To właśnie jednak w dobie cyfryzacji, kiedy to młodzi ludzie stają się coraz bardziej zależni od urządzeń elektronicznych i kiedy coraz trudniej przychodzi im nawiązywanie prawdziwych relacji z innymi, ta pełna miłości obecność, o której pisze Ksiądz Bosko, staje się tym bardziej konieczna. W oparciu o konkretny przykład salezjańskiej instytucji edukacyjnej zostanie ukazane, że taka metodyka kształcenia i wychowania nie stanowi jedynie jednej z możliwych opcji, ale może być skutecznie wykorzystana w kształtowaniu cech chrześcijańskich w pracy z młodymi ludźmi, nawet w epoce cyfrowej.

St. John Bosco demonstrated his teaching method most clearly in a letter from Rome in 1884, in which he established the loving presence of the educator as the foundation of Salesian pedagogy. In the long and varied pedagogical practice of the Salesians, the so-called assistance played an essential role in the visibility of a specific educational model. In a modern society of individualism, assistance is often understood as control. In this context, the emphasis on freedom of conscience makes it particularly difficult to find a presence that wants to share and transmit Christianity. In this article, we highlight the difficulties that such an understanding poses for the entire field of education today. Especially in the age of digitalization, when young people are increasingly chained to their electronic devices and less and less capable of having genuine relationships, this loving presence of which Don Bosco writes is all the more necessary. Using the concrete example of a Salesian educational institution, we show that such a pedagogical orientation is not only an option, but that assistance with the traits of Christianity in practice can be effectively used to work with young people even in the digital age.