Cenzura przekładu Nowego Testamentu autorstwa Jakuba Wujka. Próba rekonstrukcji podziału prac między cenzorami

Abstract

Zgodnie z warunkiem postawionym przez generała Towarzystwa Jezusowego i papieża Grzegorza XIII przy udzielaniu zgody na polski przekład Biblii tłumaczenie Jakuba Wujka (zm. 1597) było weryfikowane przez komisję cenzorów zarówno podczas prac translatorskich, jak i po śmierci tłumacza. W niniejszym artykule na podstawie badań tekstowych nad niekonsekwencją zmian w poszczególnych księgach Nowego Testamentu autor przedstawia odpowiedzi na pytania badawcze: czy możliwe jest wskazanie, które księgi poprawiane były przez jedną osobę, czy można ustalić, ilu jezuitów weryfikowało przekład Wujka, i co można stwierdzić na temat przebiegu prac i przyjętej przez cenzorów strategii translatorskiej.

Pursuant to the conditions set forth by the general of the Society of Jesus and Pope Gregory XIII regarding permission for the Polish translation of the Bible, Jakub Wujek’s (d. 1597) rendering was verified by a commission of censors both while the translation was in progress and after the translator’s death. In this article, the author responds to the research questions of if it is possible to indicate which books were edited by one person, if it can be established how many Jesuits verified Wujek’s translation, and what we can say about the course of work and the translation strategy adopted by the censors on the basis of textual research on the inconsistency in the changes in individual books of the New Testament.