Provinces in the Order of St. Paul the First Hermit. The Law, Universal and Particular

Abstract

Prezentowany tekst jest pierwszą częścią całości pracy noszącej tytuł: Prowincje w Zakonie Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Stanowi on próbę ukazania statusu prowincji w świetle kościelnego prawa uniwersalnego i partykularnego. Zagadnienie to wydaje się być istotne, gdyż rzeczywistość prowincji została przywrócona w Zakonie dopiero niedawno, stąd wielu mnichów ma trudności ze zrozumieniem, czym jest instytucja prawna prowincji i jak ona funkcjonuje w Zakonie. Niektórzy ubolewają, że prowincje uważają się za autokefaliczne, inni ignorują swojego prowincjała i kontaktują się z przeorem generalnym przy każdej drobnej sprzeczce. Jeszcze inni uważają, że Zakon jest zbyt mały, aby dzielić się na prowincje. Wielu nie pamięta, że tytuł bł. Euzebiusza brzmiał Primis Provinicalis a nie Primis Generalis. Niniejszy artykuł jest wglądem w rzeczywistość prawną prowincji zakonnej, a nie zapisem historii Zakonu, dlatego widnieje w nim tylko tyle informacji historycznych, ile jest konieczne do zrozumienia prowincji jako osoby prawnej. Jednakże refleksja nad historią prowincji dawnych i współczesnych oraz o ich perspektywach na przyszłość zostanie podjęta w drugiej części, której publikacja planowana jest ramach następnego, 33 tomu „Dissertationes Paulinorum”. Można przyjąć, że wartość niniejszych rozważań nie polega na ich kompletności, ale raczej na tym, że przedstawiają one unifikację wielu rozproszonych źródeł i prezentują tę kanoniczno-historyczną syntezę w języku angielskim. Prowincja jest związkiem co najmniej trzech domów pod wspólnym przełożonym i stanowi część Instytutu Życia Konsekrowanego lub Życia Apostolskiego. Zakłada ona pewną autonomię domów w tym związku i będąc ipso iure osobą prawną, służy celowi, który wykracza poza cele jej części. Musi być samowystarczalna pod względem finansowym, formacyjnym i personalnym. Prowincje w ogólności są terytorialne. Jej przełożony ma status przełożonego wyższego, a w kleryckich Instytutach Papieskich on i jego wikariusz są ordynariuszami dla swoich podwładnych. Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika powstał w wyniku połączenia dwóch klasztorów węgierskich w 1250 roku. Euzebiusz był pierwszym przeorem prowincjalnym. Jego trzeci następca, błogosławiony Wawrzyniec, był pierwszym, który przyjął tytuł przeora generalnego. Aktualnie w Zakonie Paulinów prowincja jest zakładana przez przeora generalnego za zgodą jego definitorium lub przez kapitułę generalną. Zarządza nią przeor prowincjalny, który ma radę składającą się z czterech mnichów, z których pierwszy pełni urząd wikariusza prowincji. W zarządzaniu dobrami doczesnymi prowincji pomaga mu także sekretarz i administrator. Urzędy te są obsadzane (wybierane lub nominowane) przez kapitułę prowincjalną, która odbywa się co trzy lata i której przewodniczy przeor generalny lub wyznaczony przez niego delegat. Chociaż współczesne prowincje mają bardzo małą ciągłość historyczną w porównaniu z prowincjami dawnymi, to jednak prawo regulujące ich status i funkcjonowanie w dużej mierze pozostaje w ciągłości prawnej z tradycją Zakonu.