Alcuni aspetti della catechesi sulla preghiera in Tertulliano e in Cipriano

Abstract

Artykuł jest analizą traktatów o modlitwie, napisanych przez dwóch wybitnych teologów Ulw. oraz próbą ich porównania. Modlitwa Pańska zajmowała zawsze szczególną pozycję wśród modlitw chrześcijańskich. Była syntezą katechezy, “breviarium totius Evangelii”. Była punktem wyjścia również dla Tertuliana i Cypriana, którzy swoje traktaty o modlitwie adresowali głównie do mających przyjąć chrzest. Komentarze autorów chrześcijańskich Ulw. Odpowiadają na pytanie: “Co to znaczy być chrześcijaninem?” i dają kwintesencję wychowania chrześcijańskiego w Kościele łacińskim. Komentarze nie traktują Modlitwy Pańskiej jako zwykłego rytu, ale dostrzegają doniosłość wychowawczą i intensywność treści teologicznych modlitwy. Autorzy starają się, by ich komentarz był zarówno doktrynalny, jak i pedagogiczny. Wspólnymi elementami, które charakteryzują traktaty Tertuliana i Cypriana są: szczegółowy komentarz do Modlitwy Pańskiej, pedagogia modlitwy, konkretne warunki życia duchowego. Z łatwością dostrzegamy w tym schemat starożytnej katechezy. Równocześnie analiza obu tekstów ujawniła pewne różnice. Istnieje ścisły związek modlitwy z postawą pokutną (a problematyka pokuty była tak bardzo żywa w tej epoce). Modlitwa, której nauczył Jezus Chrystus jest znakiem nowej relacji synowskiej ochrzczonego z Bogiem. Ta modlitwa wychodzi z głębi serca i ma jej towarzyszyć stała przemiana życia. Podczas modlitwy prosi się Boga o miłosierdzie za własne grzechy i wstawia się za innymi braćmi grzesznikami. Modlitwa zakłada wzajemne przebaczenie jako warunek otrzymania przebaczenia od Boga.