Call for Preserving Cultural Identity in the Face of Today’s Threats

Abstract

Cultural identity can be analyzed from different perspectives: cultural and social anthropology, cultural studies, sociology and other human and cultural sciences. The present study undertakes a reflection on the cultural identity of man in the view of Catholic moral theology and, more precisely, on the factors that may induce its loss. In the first place, the author discusses the issue of contemporary religious indifferentism, read as a specific type of threat to human identity in vertical dimension. Religious indifferentism along with pluralism on axiological level are manifested as, to use the classification proper for classic aretology, a specific type of distortion of cultural identity per defectum, while fundamentalism and nationalism, described in the later part of the article, as distortion per excessum. Finally, the study presents the relationship between fidelity to cultural identity and deficits of modern democracy.

Tożsamość kulturowa może być analizowana z różnych perspektyw: antropologii kulturowej i społecznej, kulturoznawstwa, socjologii i innych nauk o człowieku i kulturze. W niniejszym stu­dium podjęto refleksję nad tożsamością kulturową człowieka w ujęciu katolickiej teologii moralnej, a precyzyjniej: nad czynnikami mogącymi mieć wpływ na jej utratę. W pierwszej kolejności ukazano współczesny indyferentyzm religijny, odczytany jako swoistego rodzaju zagrożenie dla tożsamości w wymiarze wertykalnym. Indyferentyzm religijny wraz z pluralizmem na płaszczyźnie aksjologicz­nej oraz hybrydyzacją kultury jawi się – używając podziału właściwego dla klasycznej aretologii – jako swoistego rodzaju wypaczenie per defectum tożsamości kulturowej, zaś opisany w dalszej kolejności fundamentalizm oraz nacjonalizm jako wypaczenie per excessum. W ostatniej części zaprezentowano związek między wiernością tożsamości kulturowej a deficytami współczesnej demokracji.