Spór o filozofię chrześcijańską w polskiej prasie katolickiej lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku

Abstract

The objective of the article is to outline the debates on the concept of Christian philosophy that took place in the Polish Catholic press at the end of the 1950s and throughout the 1960s, covering issues related to the role of philosophy in shaping and formation of believers, or to theoretical matters. Over the years, the discussions became more mature. The dispute over Christian philosophy was primarily a dispute with Thomism, which was accused of being closed and focused on its hermetic internal issues, as well as its integralism towards contemporary philosophy and science. The opportunity for the first debates was created by the meeting of philosophers organised by the Club of Catholic Intelligentsia (KIK) in Warsaw in 1960. The second round began with A. Siemianowski’s text in Więź, published in 1963, and the third resulted from J. Tischner’s philosophical publications in the second half of the 1960s. These discussions anticipated J. Tischner’s dispute with existential Thomism, which took place in the 1970s.Celem artykułu jest przedstawienie dyskusji na temat koncepcji filozofii chrześcijańskiej, toczących się w polskiej prasie katolickiej pod koniec 50. i w latach 60. XX wieku. Podejmowano w nich problemy funkcji filozofii w kształtowaniu formacji ludzi wierzących oraz kwestie teoretyczne – te z biegiem lat coraz dojrzalej. Spor o filozofię chrześcijańską był przy tym przede wszystkim sporem z tomizmem, któremu zarzucano zamknięcie się w hermetycznej problematyce własnej oraz integryzm wobec filozofii i nauki współczesnej. Okazję do pierwszych dyskusji stworzyło warszawskie spotkanie filozofów zorganizowane przez Klub Inteligencji Katolickiej (KIK) w maju 1960 roku, drugą – wystąpienie A. Siemianowskiego na łamach „Więzi” w 1963 roku; trzecią – filozoficzna publicystyka J. Tischnera z drugiej połowy lat 60. Dyskusje te antycypowały spor J. Tischnera z tomizmem egzystencjalnym, toczący się w latach 70.