Kindheit ‒ Jugend – Demokratie. Von der Kontingenz, dem Verschwinden und der Normalisierung der Jugend in modernen Gesellschaften

Abstract

Contrary to appearances, childhood and adolescence are not only biological phenomena, but also something overtly historical. Thus, they can and must be considered in the context of democracy. The article is divided into four parts. First, the authors recall that in Greek paideia, childhood was hardly given thought and that it was only the Renaissance that saw changes to the concept of man, which led to crystallizing the concept of modern childhood and youth. The second section reconstructs the meaning of the terns “childhood” and “adolescence” in the views of Jean Jacques Rousseau. The theme of the third part is the historicity of childhood, adolescence and adulthood, which the authors discuss against the background of Neil Postman’s thesis about the disappearance of childhood and adulthood. In the fourth and final section, the authors attempt, first of all, to clarify what really is disappearing forever, and what remains despite transformations, and, secondly, to indicate the central issues in the relationship between childhood, adolescence, and democracy.

Wbrew pozorom dzieciństwo i młodość nie są zjawiskami jedynie biologicznymi, lecz czymś ze wszech miar historycznym. Wskutek tego można, a nawet trzeba rozpatrywać je w kontekście demokracji. Artykuł dzieli się na cztery części. W pierwszej autorzy przypominają, że w greckiej paidei dzieciństwo nie było prawie w ogóle przedmiotem namysłu i że dopiero w renesansie nastąpiły zmiany w pojęciu człowieka, które doprowadziły do wykrystalizowania pojęcia nowoczesnego dzieciństwa i młodości. Druga część rekonstruuje sens terminów „dzieciństwo” i „młodość” w poglądach Jeana Jacques’a Rousseau. Tematem trzeciej części jest historyczność dzieciństwa, młodości i dorosłości, którą autorzy rozważają na tle tezy Neila Postmana o zanikaniu bycia dzieckiem i dorosłym. W ostatniej, czwartej części autorzy starają się ‒ po pierwsze ‒ doprecyzować, co naprawdę współcześnie znika bezpowrotnie, a co trwa mimo przekształceń, i po drugie, wskazać na centralne problemy w relacji między dzieciństwem, młodością i demokracją.