Proboszczowie w Skwierzynie w latach 1768−1920

dc.contributor.authorPrejs, Roland
dc.date.accessioned2024-12-02T20:37:44Z
dc.date.available2024-12-02T20:37:44Z
dc.date.issued2022
dc.description.abstractThe article presents the profiles of parish priests in Skwierzyna (Schwerin/ Warthe) in the years 1768−1920. They were, in turn, Christian Szmitt (1768−1819), Cistercian Lawrence Franke (1820−1840), Franz Pawelke (1842−1876), Anton Gaertig (1886−1890) and Albert Hannemann (1891−1927). In the years 1876−1886 the parish was vacant due to Kulturkampf. Franke, Pawelke, Gaertig and Hannemann were German, but only Pawelke did not speak Polish, and Hannemann had a fairly mediocre knowledge of Polish; the rest spoke Polish to such an extent that they were able to preach and confess. We do not know what nationality Szmitt was ‒ he knew both Polish and German, both correctly. In Skwierzyna, where in the 19th century the majority of Germans lived, knowledge of Polish was hardly needed. In terms of managing the parish, Szmitt was quite passive, he could not cope with the reconstruction of the parish church, which fell into disrepair during the Napoleonic Wars. Franke led to a makeshift reconstruction of the church. Pawelke, who managed the reconstruction and partial rebuilding of the church, gave it a neo-Gothic decor. Gaertig had been in the parish for too short a time to register anything. Hannemann proved to be an active shepherd soul.
dc.description.abstractArtykuł przedstawia sylwetki proboszczów w Skwierzynie (Schwerin/Warthe) w l. 1768-1920. Byli to kolejno Chrystian Szmitt (1768-1819), cysters Wawrzyniec Franke (1820-1840), Franz Pawelke (1842-1876), Anton Gaertig (1886-1890) i Albert Hannemann (1891-1927). W l. 1876-1886 parafia wakowała z powodu Kulturkampfu. Franke, Pawelke, Gaertig i Hannemann byli Niemcami, ale jedynie Pawelke nie znał języka polskiego, a Hannemann posiadł dość mierną znajomość polskiego; pozostali posługiwali się polskim w takim stopniu, że potrafili głosić kazania i spowiadać. Nie wiemy, jakiej narodowości był Szmitt – znał zarówno polski jak i niemiecki, oba poprawnie. W Skwierzynie, gdzie w XIX w. zamieszkiwali w zdecydowanej większości Niemcy, znajomość polskiego była potrzebna w niewielkim stopniu. W zakresie kierowania parafią Szmitt był dość bierny, nie radził sobie z odbudową kościoła parafialnego, który w czasie wojen napoleońskich popadł w ruinę. Franke doprowadził do prowizorycznej odbudowy kościoła. Najwięcej na tym polu zdziałał Pawelke, który pokierował odbudową i częściową przebudową kościoła, nadając mu wystrój neogotycki. Gaertig zbyt krótko był w parafii, by czymś się zapisać. Hannemann dał się poznać jako aktywny duszpasterz.
dc.identifier.citationRoczniki Teologiczne, 2022, T. 69, nr 4, s. 25-38.
dc.identifier.issn2543-5973
dc.identifier.issn2353-7272
dc.identifier.urihttps://theo-logos.pl/handle/123456789/24795
dc.language.isopl
dc.publisherWydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
dc.rightsCC-BY-NC-ND - Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych
dc.subjectSkwierzyna
dc.subjectSchwerin
dc.subjectWarthe
dc.subjectarchdiocese of Poznań
dc.subjectclergy
dc.subjectpriests
dc.subjectarchdioceses
dc.subjectparish priests
dc.subjecthistory
dc.subjectChurch history
dc.subjectChurch
dc.subjectarchidiecezja poznańska
dc.subjectduchowieństwo
dc.subjectkapłani
dc.subjectarchidiecezje
dc.subjectproboszczowie
dc.subjecthistoria
dc.subjecthistoria Kościoła
dc.subjectKościół
dc.titleProboszczowie w Skwierzynie w latach 1768−1920
dc.title.alternativeThe Parish Priests in Skwierzyna (Schwerin/Warthe) in 1768−1920 Years
dc.typeArticle

Pliki

Oryginalne pliki

Teraz wyświetlane 1 - 1 z 1
Miniatura
Nazwa:
Prejs_Proboszczowie_w_Skwierzynie.pdf
Rozmiar:
252.57 KB
Format:
Adobe Portable Document Format