Va', mangia e bevi. I piaceri della vita dell'Ecclesiaste nell'interpretazione di San Girolamo

Abstract

Interpretacja tzw. tekstów epikurejskich Koheleta (Koh 2, 24-26; 3, 12-13. 22; 5, 17-19; 8, 15; 9, 7-10; 11, 7-10) w starożytności chrześcijańskiej i żydowskiej stawiała komentatorów wobec trudnych decyzji i wyborów hermeneutycznych: jak pogodzić oryginalny sens słów Pisma Świętego z doktryną moralną wspólnot, w których jest ono czytane jako Słowo Boże? Wychodząc od Komentarza do Księgi Eklezjastesa Św. Hieronima, badamy różnorodne metody interpretacji, którymi posługiwali się Ojcowie Kościoła przy odczytywaniu sensu tekstów epikurejskich Koheleta. Artykuł rozpoczynamy od przedstawienia perspektyw interpretacyjnych, jakie tekst biblijny otwiera przed czytelnikiem, ukazując niejako kierunki, w których twórcza interpretacja wynika z gramatycznej i logicznej struktury tekstu, bądź przynajmniej nie koliduje z nią. Metody interpretacji zostały podzielone na dwie grupy. Pierwszą nazwaliśmy poszukiwaniem sensu dosłownego, w jej ramach możemy z kolei wyróżnić pozytywne podejście do litery tekstu oraz negatywne, będące odrzuceniem treści przekazywanych przez teksty epikurejskie, przypisując je hipotetycznym rozmówcom Eklezjastesa (prosopopea). Drugą grupę stanowi interpretacja symboliczna, gdzie czynności jedzenia i picia, pojawiające się w tekstach epikurejskich są odczytywane jako symbole archetypiczne w odniesieniu do innych rzeczywistości (Eucharystia, lektura Biblii, zdobywanie mądrości, itd.).