Rahner’s Anthropological Return: Through a Man to God, That is From a Man as ‘The Idea of Christ’ to Christ as an ‘Ec-Sistence Man’

Abstract

Według Karla Rahnera Chrystus staje się jakby centralnym miejscem spotkania Boga i człowieka, to w Nim właśnie rodzi się pytanie, na które czeka odpowiedź. Człowiek otwarty w Chrystusie dochodzi do Boga. Sam człowiek pozostałby pytaniem bez odpowiedzi, sam Bóg odpowiedzią bez pytania, a tym samym bez drogi do poznania odpowiedzi. Jezus Chrystus Bóg-Człowiek to spotkanie tajemnicy człowieka i Boga, gdzie tajemnica ludzka wyjaśnia się w tajemnicy Boga w dialogu miłości. Rahner proponuje dotrzeć do ludzkiej postaci objawienia, do Jezusa z Nazaretu, w którym objawił się Bóg. Broni przy tym ludzkiej natury Chrystusa przed zredukowaniem jej do narzędzia, jakim posłużył się Bóg, aby zaistnieć i objawić się w święcie historycznym. Wówczas samo wcielenie trzeba by traktować instrumentalnie. Tymczasem Wcielenie dla Rahnera jest rzeczywistością zbawczą, w której i przez którą spełnia się historia człowieka. Tu najpełniej ujawnia się sens a zarazem cel bycia człowiekiem. Rahner w swoim chrystologicznym wykładzie dba o to, aby we Wcieleniu, które jest połączeniem natur boskiej i ludzkiej, w jednej osobie Syna Bożego w niczym nie umniejszyć natury ludzkiej, która tutaj właśnie osiągnęła szczyt własnej realizacji. Wcielenie jest objawieniem się Boga w ludzkim świecie i na ludzki sposób, ale jest też wyjaśnieniem samego człowieka. Tutaj człowiek w pewien sposób może przekroczyć „granicę Boskiej skrytości”, tu swoim życiem może czuć się zjednoczony z życiem Boga. Człowiek nosi w sobie ideę Chrystusa, bo Chrystus odkrywa przed nim właściwą ideę człowieka. Bóg odkrywa przed człowiekiem jego pełnię bycia człowiekiem, które oznacza bycie egzystencją Boga w świecie. Zatem egzystencją człowieka jest jego istnienie z Bogiem, i dlatego Chrystus jest odpowiedzią na pytanie człowieka o samego siebie. Szczytem samoudzielenia się Boga człowiekowi jest Wcielenie, którego nie da się wydedukować z antropologii. Przeciwnie, to Wcielenie otwiera szerokie horyzonty dla zrozumienia antropologii, antropologia staje się zrozumiała dopiero z perspektywy Wcielenia. Tu staje się jasnym, że człowiek może odważnie żyć nadzieją na swoją pełnię w życiu Boga. Antropologia nie redukuje chrystologii, przeciwnie, bez niej nie da się wyjaśnić ani człowieka ani Boga, ona prowadzi nas do teo-logii. Zatem punktem wyjścia teologicznych poszukiwań, pytaniem jest antropologia, drogą szukania odpowiedzi chrystologia a odpowiedzią teologia. Bez Chrystusa nie da się uczynić „przeskoku” od egzystencjalnej analizy człowieka do odpowiedzi na najbardziej podstawowe pytanie o jego sens i cel. Ten ujawnia się dopiero w pełni w zjednoczeniu Boga z człowiekiem w tajemnicy Wcielenia.