Między ideą a rzeczywistością. Społeczny odbiór wartości olimpijskich w Polsce

Abstract

W artykule przedstawiono społeczne i wychowawcze znaczenie współczesnego sportu olimpijskiego w kontekście idei olimpizmu, rozumianego jako filozofia życia promująca harmonię ciała, ducha i umysłu. Zgodnie z koncepcją Pierre’a de Coubertina sport ma służyć nie tylko osiąganiu wyników, lecz przede wszystkim wychowaniu moralnemu i społecznemu. Szczególną rolę odgrywają wartości, takie jak fair play, szacunek, doskonałość i przyjaźń, które mogą wspierać rozwój kompetencji społecznych i obywatelskich. Analizę oparto na badaniu przeprowadzonym w październiku 2024 roku na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 816 dorosłych Polaków. Respondenci oceniali 22 stwierdzenia na pięciostopniowej skali Likerta (1–5), co pozwoliło określić, które aspekty igrzysk olimpijskich są najbardziej, a które najmniej cenione. Wyniki wskazują, że Polacy najsilniej utożsamiają igrzyska z wartościami tożsamościowymi i wspólnotowymi, a najsłabiej z wymiarem politycznym i społecznym równości. Umiarkowane oceny uzyskały kwestie ekonomiczne oraz problemy autentyczności, takie jak doping czy komercjalizacja. We wnioskach podkreślono, że sport olimpijski posiada istotny potencjał jako humanistyczna siła oddziaływania społecznego, mimo istniejących wyzwań związanych z nierównościami, presją i komercjalizacją. Wartości olimpijskie nadal odgrywają ważną rolę w promocji pokoju, współpracy i wychowania – zarówno w Polsce, jak i na świecie.

The article examines the social and educational significance of contemporary Olympic sports within the context of Olympism, which is understood as a philosophy of life that promotes harmony among body, spirit, and mind. According to the concept developed by Pierre de Coubertin, sport should serve not only the pursuit of results but, above all, moral and social education. Emphasis is placed on values, such as fair play, respect, excellence, and friendship, which can support the development of social and civic competencies. The analysis is based on a nationwide survey conducted in October 2024 among a representative sample of 816 adult Poles, aimed at examining public perceptions of the Olympic Games. Respondents evaluated 22 statements using a five-point Likert scale (1–5), allowing for the identification of the most and least valued aspects. The results indicate that Poles most strongly associate the Olympic Games with identityrelated and community values, and least with political dimensions and the notion of social equality. Moderate evaluations were given to economic aspects and issues of authenticity, including doping and commercialisation. The conclusions highlight that Olympic sport holds significant potential as a humanistic force of social influence, despite persistent challenges such as inequality, pressure, and commercialisation. Olympic values continue to play an essential role in promoting peace, cooperation, and education – both in Poland and worldwide.