Hierarchia wartości studentów a wychowanie do wartości przez sport

Abstract

Wychowanie, którego celem jest stworzenie warunków sprzyjających wszechstronnemu rozwojowi osobowości wychowanka i wprowadzanie go w świat wartości, pozostaje niezmiennie podstawowym obowiązkiem dorosłych wobec dzieci i młodzieży. W artykule podjęto refleksję nad hierarchią wartości wyznawanych przez studentów kierunku sport kończących studia w Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Starano się także określić, które elementy systemu wartości zostały wzmocnione dzięki uprawianiu sportu. Badania przeprowadzono w marcu 2025 roku, w grupie 44 osób, kobiet i mężczyzn (97,8% studentów II. roku studiów magisterskich), z wykorzystaniem Skali Wartości Rokeacha (RVS), umożliwiającej analizę hierarchii wartości ostatecznych i instrumentalnych. Uzyskane wyniki wskazują, że młodzi ludzie są raczej skoncentrowani na własnym dobru niż na wymiarze duchowym czy społecznym. Jednocześnie wyraźnie doceniają takie postawy, jak ambicja, lojalność, odpowiedzialność i uczciwość. Sport w znacznym stopniu sprzyja rozwojowi wartości wskazanych w koncepcji Rokeacha. Wśród wartości ostatecznych najwyżej cenione okazały się ekscytujące życie i poczucie dokonania czegoś, natomiast w grupie wartości instrumentalnych szczególne znaczenie zyskała ambicja.

Abstract Education, aimed at creating conditions conducive to the comprehensive development of a student’s personality and introducing them into the world of values, remains a fundamental duty of adults towards children and youth. This article examines the hierarchy of values as declared by students in the Sport program, who are completing their studies at the Józef Piłsudski University of Physical Education in Warsaw. It also seeks to identify which elements of the value system have been strengthened through practising sports. The study, conducted in March 2025, among 44 individuals, both women and men (97.8% of second-year master’s students), employed the Rokeach Value Scale (RVS), enabling an analysis of both terminal and instrumental values. The results suggest that young people tend to prioritise their own well-being over spiritual or social dimensions. At the same time, they clearly appreciate such attitudes as ambition, loyalty, responsibility, and honesty. Sports were found to significantly contribute to the development of values identified in Rokeach’s concept. Among terminal values, an exciting life and a sense of accomplishment ranked highest, while among instrumental values, ambition proved to be particularly important.