Canonical Status of the Prior General in the Pauline Order

Abstract

Przeor generalny (generał) jest pierwszym wśród zakonników. W Zakonie Paulinów jest następcą bł. Euzebiusza, założyciela Zakonu i pierwszego przeora prowincjalnego. Trzeci następca bł. Euzebiusza, Wawrzyniec z Ostrzyhomia, ówczesny najwyższy przełożony Zakonu przyjął w 1300 roku tytuł Prior Generalis. Tytuł ten jest używany do dziś, z wyjątkiem okresu między kasatą Zakonu na Węgrzech a przywróceniem tytułu na początku XX wieku. W przeszłości urząd przeora generalnego był nawet sprawowany łącznie z urzędem prowincjała. Przeor generalny jest najwyższym reprezentantem Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Prawo powszechne definiuje urząd sprawującego najwyższą władzę jako tego, który zarządza całym instytutem, wszystkimi jego częściami, domami i członkami. Ma on kanoniczny status wyższego przełożonego, a w przypadku instytutu kleryckiego na prawie papieskim, także status ordynariusza. Kadencja najwyższego przełożonego jest zwykle ograniczona przez prawo własne instytutu i może on zostać wybrany na ten urząd wyłącznie przez członków instytutu na kapitule generalnej. W Zakonie Paulinów przeor generalny jest wybierany przez zwyczajną kapitułę generalną, która odbywa się co sześć lat. Może on sprawować urząd bez przerwy przez dwie kolejne kadencje. Aby zostać wybranym, musi mieć co najmniej 40 lat i 10 lat profesji wieczystej. W sprawowaniu urzędu wspomagany jest przez radę mnichów zwaną definitorium. Pierwszy z definitorów występuje w roli wikariusza generalnego zakonu. Przeor generalny zarządza dobrami doczesnymi Zakonu za pośrednictwem administratora generalnego, zaś kurią generalną kieruje sekretarz generalny. Przeor generalny wraz z kurią rezyduje na Jasnej Górze. Dysponuje on wiedzą niezbędną do zarządzania Zakonem dzięki rocznym sprawozdaniom przeorów i prowincjałów, a także w oparciu o wizytacje każdego domu zakonnego, które musi przeprowadzić przynajmniej dwa razy w trakcie swojej kadencji. Generał przewodniczy również kapitułom prowincjalnym, od początku do końca. Może on tymczasowo dyspensować od przepisów Konstytucji dotyczących przestrzegania zasad życia zakonnego. Do ważniejszych jego prerogatyw należy przyjmowanie profesji mnichów osobiście lub za pośrednictwem delegata. Publiczne akty generała i jego kurii są publikowane w specjalnym biuletynie zakonnym. W 1770 roku przeor generalny Paulinów otrzymał przywileje używania pontyfikaliów, udzielania tonsury i niższych święceń swoim mnichom, a także udzielania zarezerwowanych błogosławieństw i noszenia białego habitu prałackiego. Z przywilejów tych nie korzystano zbyt długo ze względu na kasatę Zakonu na Węgrzech i okres Pro-Generałów w Prowincji Polskiej. Na początku XX wieku, gdy przeorem był ojciec Euzebiusz Rejman, przywileje te zostały wznowione i ponownie potwierdzone przez Stolicę Apostolską. Jednakże następcy ojca Rejmana, odstąpili od korzystania z tych przywilejów i taki stan rzeczy utrzymuje się do dnia dzisiejszego.