Kultura-Media-Teologia

Stały URI zbioruhttps://theo-logos.pl/handle/123456789/34872

Przeglądaj

Teraz wyświetlane 1 - 20 z 586

Teatr kultów transowych
Kolankiewicz, Leszek (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Teatr jest zjawiskiem kulturowo określonym, ograniczonym terytorialnie i i historycznie. Nie ma jednak kultury, która nie praktykowałaby jakichś widowisk. Pośród widowisk kulturowych na szczególną uwagę zasługują kulty transowe. Można w nich dostrzec wiele elementów teatralnych. Tancerz kultów transowych traci swoją tożsamość na rzecz innej tożsamości. W transie rytualnym mityczna postać wchodzi na miejsce zwykłej osobowości człowieka. W przeciwieństwie do aktora, tancerz transowy wykazuje jednak amnezję w sprawie tego, co się z nim działo w toku rytualno-mitycznej akcji. Teatr kulturowy nie jest teatrem odgrywanym, lecz przeżywanym. Autor artykułu koncentruje się na trzech wybranych kultach transowych: dionizyzmie, tarantyzmie i kulcie candomble.
Supermarket telewizji. Cyfryzacja sektora audiowizualnego – wyzwanie dla edukacji medialnej
Drzewiecki, Piotr (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Artykuł o technologicznych i kulturowych przemianach związanych z planowanym w Europie i Polsce wprowadzeniem cyfrowej technologii nadawania przekazów telewizyjnych. Rośnie liczba abonentów telewizji cyfrowej, ale dostrzegamy również przemiany jakościowe. Rozwój telewizji cyfrowej prowadzi do powstania nowej kultury i mentalności telewidzów. Kultura telewizji cyfrowej będzie wymagać od widzów większej aktywności i orientacji w przekazach audiowizualnych. Odbiorcy będą potrzebowali wsparcia ze strony instytucji wychowawczych i mediów. Dużą rolę może odegrać społeczna i szkolna edukacja medialna.
Theatrum profanum et sacrum
Oszajca, Wacław (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Rzeczywistość jest sceną, na której rozgrywają się różne zdarzenia. Jedni twierdzą, że są one przypadkowe, inni – że zaplanowane, reżyserowane przez Boga. Świat człowieka można postrzegać na trzy sposoby: doskonały świat transcendentny (sacrum); świat immanencji (profanum) oraz świat będący wymysłem i dziełem człowieka, do którego przynależy między innymi sztuka, kultura, teologia. Podział rzeczywistości na trzy płaszczyzny nie przybliża nas jednak do poznania prawdy o świecie. Dzielenie zjawisk na sacrum i profanum prowadzi do sztucznych i nieuzasadnionych podziałów. Znana i wielokrotnie analizowana koncepcja Theatrum Mundi jak i Theatrum Dei, w której bóg przygląda się aktorom i ocenia ich grę, jest niesatysfakcjonująca. Odpowiedzią godną człowieka może być dopiero Theatrum Christi, w którym nie ma podziału na sacrum i profanum, ducha i materię. To teatr, w którym się nie odgrywa i nie przedstawia lecz stwarza.
Kościół nie boi się mediów
Adamski, Andrzej (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Szlaban
Siedlanowski, Paweł (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Dramat „Szaja Ajzensztok” wpisuje się w żywą także i dziś dyskusję o historii Polaków i Żydów, wzajemnych relacjach, uprzedzeniach. Historia nowotarskiego Żyda, który marzy o modlitwie przy Ścianie Płaczu, wpisana w kontekst historyczny Galicji okresu międzywojennego, to zbiór bardzo wnikliwych refleksji na temat wzajemnych odniesień, stosunku Polaków do Żydów, granicy inności, która mimo wielowiekowego współistnienia do końca nie została przekroczona. Motywem, który organizuje tekst, jest szlaban, przy którym znaczną część swojego życia spędza bohater opowieści. Szlaban staje się symbolem oddzielenia, upokorzenia, bezradności. Tragizm sytuacji polega na tym, że każda próba jego przekroczenia kończy się porażką. Mimo inności oba narody łączy tragizm historii. Wspólna jest wiara w to, że tylko dobro może ocalić człowieczeństwo, na nim możliwe jest pojednanie.
Pustelniczy charyzmat Karmelu w świetle najdawniejszych dokumentów Zakonu
Matulewicz, Elżbieta (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Charyzmat Karmelu stanowi ciągle żywą inspirację do życia kontemplacyjnego w samotności i oddzieleniu od świata – niezależnie od tego, czy ktoś należy do Zakonu, czy żyje na osobności w świecie. Dziś również, tak jak w czasach proroków, Ojców Pustyni i dawnych eremitów z Góry Karmel, współcześni pustelnicy i pustelnice żyją w ciszy i samotności, przebywając nieustannie z Panem, który ich przynęcił i wyprowadził na pustynię, aby tam mówić do ich serc (por. Oz 2, 16). W niniejszym artykule na podstawie najdawniejszych pism karmelitańskich: Reguły św. Alberta, listu „Ignea sagitta” Mikołaja Francuza i dokumentu „De institutione primorum monachorum” ukazane zostaną główne elementy pustelniczego charyzmatu Karmelu. Należą do nich: powołanie do nieustannego przebywania z panem, naśladowanie Chrystusa modlącego się na górze, walka z mocami zła i kierownictwo Ducha Świętego.
Ewangelizacja w kulturze ponowoczesnej i medialnej
Dziewiecki, Marek (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Niniejszy tekst to analiza związku, jaki zachodzi między dominującą obecnie kulturą ponowoczesności i funkcjonowaniem w społeczeństwie zinformatyzowanym, związanym z kulturą ikoniczną, a sposobami głoszenia Słowa Bożego współczesnemu człowiekowi. W takim kontekście kulturowym i społecznym media mogą i powinny stać się ważnym narzędziem nowej ewangelizacji. Wymaga to od ewangelizatorów nie tylko znajomości orędzia chrześcijańskiego ale też kompetencji z zakresu komunikacji międzyludzkiej oraz umiejętności kodowania prawd wiary w formie dostosowanej do specyfiki danego środka przekazu. Również dziś zachowują swą wartość tradycyjne metody głoszenia ewangelii pod warunkiem, że nowi ewangelizatorzy będą posługiwać się językiem i argumentami, zrozumiałymi dla współczesnych ludzi oraz dobierać tematy przepowiadania, które są ważne dla konkretnej grupy słuchaczy Słowa Bożego.
Kultura versus cooltura. Don't worry, be cool
Kwaśniak, Adam Jakub (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Artykuł prezentuje główne antynomie współczesnej cywilizacji, odnoszące się do, szeroko rozumianego, pola działalności intelektualnej. Klasycznej koncepcji kultury, zakorzenionej w greckiej, rzymskiej, średniowiecznej i nowożytnej refleksji nad światem, przeciwstawiona zostaje postmodernistyczna cooltura, pozbawiona najczęściej jakichkolwiek korzeni i jawnie odrzucająca każdą tradycję. Sformułowanie antynomii prowadzi do schematycznego przedstawienia najbardziej charakterystycznych pozycji referencyjnych, bez najmniejszych pretensji do formułowania definitywnych sądów. Już sam opis jest wystarczająco rozstrajający.
Teologie na „progu domu”
Seweryniak, Henryk (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
„Teologie na progu domu”, taki jest tytuł artykułu, który otwiera pierwszy numer naszego pisma. Chodzi oczywiście o teologię kultury i teologię mediów oraz o ich relację do „klasycznej” teologii katolickiej. Ks. Henryk Seweryniak, badając tę relację, szuka odpowiedzi na następujące pytania: jakie są zadanie teologii według Vaticanum II? Co oznacza metafora: „teologie na progu domu”? Jak można opisać status teologii kultury? Jaki jest program teologii mediów? Jakie są podstawy metodologiczne obu tych teologii? Odpowiedź autora jest prosta: teologie te powinny badać bogactwo kultury i mediów współczesnych w świetle Tomaszowej zasady sub ratione Dei. Na koniec Seweryniak wskazuje konsekwencje praktyczne zastosowania tej zasady.
Od kultury wizualnej do teologii wizualnej
Kawecki, Witold (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Współczesne społeczeństwa faworyzują jako podstawowy zmysł – zmysł wzroku. Żyjemy współcześnie w świecie zdominowanym przez komunikację wizualną i kulturę wizualną nazywaną też ikonologią. Tendencja ta uwypuklająca znaczenie obrazu jest określana przez krytyków jako „zwrot obrazowy”, nazywany także zwrotem piktorialnym (pictorial turn). Jego istotę stanowi to, że obrazy tworzą punkt szczególnego zorientowania intelektualnych dociekań. Staje się on centralnym tematem dyskusji w naukach humanistycznych pociągając za sobą visual culture studies. Powstaje pytanie czy jest to przełom socjologiczny i kulturowy, czy może narodziny samodzielnej dyscypliny badań kulturowych? W obliczu rozwoju visual culture study oraz dominującej współcześnie komunikacji wizualnej warto zapytać, czy nie należy w większym niż dotychczas stopniu odkrywać w teologii język niewerbalny, czyli wyraz artystyczny w różnych jego formach.
Dziennikarstwo zaangażowane – poszukiwanie zagubionego sensu
Maślana, Anna (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
W artykule podjęta została próba odpowiedzi na pytanie, czym jest dziennikarstwo zaangażowane. Wprowadzone jest rozróżnienie pomiędzy błędnie uznawanymi za synonimy pojęciami dziennikarstwa zaangażowanego oraz dziennikarstwa obywatelskiego. Dziennikarstwo zaangażowane, czyli najkrócej mówiąc, to, dla którego najwyższym dobrem jest dobro odbiorcy, a wartością prawda, jest dziś uznawane za nieistniejące bądź „zarezerwowane dla elit”. Tymczasem powinno być ono powszechnie obowiązującą normą. Stąd też tytuł – poszukiwanie zagubionego sensu. Można bowiem odnieść wrażenie, że współczesna IV władza w pogoni za pieniądzem, sławą i rządzeniem zagubiła to, co najważniejsze, a piękne hasła rozmieniła na drobne; coś, co miało znaczenie, stało się gestem bez pokrycia.
Edukacja medialna jako istotna cecha nowoczesnego społeczeństwa
Łęcicki, Grzegorz (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Ukazanie potrzeby edukacji medialnej jako współczesnego wymogu edukacyjnego, a zarazem wyzwania cywilizacyjnego. Podsumowanie aktualnych postulatów Unii Europejskiej odnośnie edukacji medialnej. Prezentacja istoty, celów i zadań edukacji medialnej na tle fałszywego jej pojmowania. Przedstawienie polskich postulatów dotyczących edukacji medialnej całego społeczeństwa.
„Rodzina Bogiem silna mocą swego narodu”. Nauczanie o rodzinie kard. S. Wyszyńskiego
Struzik, Zdzisław (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Nauczanie Prymasa Tysiąclecia o rodzinie i narodzie jest niezwykle aktualne. Nasze czasy mają inne oblicze polityczne i kulturowe. A jednak ciągle odzywają się głosy o charakterze ateistycznym. Życie rodzinne ulega rozbiciu poprzez nadmierną pracę rodziców. Wzrasta nieustannie plaga rozwodów. Powstają liczne związki nieformalne, związki na próbę. Szczytem błędnej formacji prawnej i moralnej są związki homoseksualne. Aby zaradzić tym wszystkim niebezpieczeństwom, należałoby wprowadzić nauczanie Kardynała Wyszyńskiego w praktyczne działanie. Zagrożenia te były bowiem przez niego rozpoznane, omówione i wnikliwie zbadane już ponad 60 lat temu.
Maski sekt. Strategie sekt i nowych ruchów religijnych w obliczu komercjalizacji rynku religijnego na przykładzie Kościoła Scjentologicznego
Karp, Hanna (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Artykuł stanowi spojrzenie na sekty i nowe ruchy religijne z perspektywy komercjalizacji rynku religijnego. Organizacje religijne przypominają dziś bardziej agencje rynkowe, których tradycje i praktyki duchowe zmieniają się w artykuły konsumpcyjne, zaś główna część aktywności organizacji religijnych i ich liderów zdominowana zostaje przez logikę ekonomiki rynkowej. Kościoły i sekty przykrywają swoją doktrynę i naukę szyldami stowarzyszeń, fundacji, kursów i terapii. Egzemplifikację tej tezy stanowi przedstawiony i opisany w artykule Kościół Scjentologiczny założony przez Rona L. Hubbarda.
Prasa trzeciego obiegu w okresie przełomu
Głowacki, Bartosz (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Tekst przybliża zjawisko niezależnych, wydawanych własnym sumptem przez młodych ludzi gazetek, tzw. fanzinów (zinów). Był to jeden z przejawów tzw. trzeciego obiegu, obszaru całkowicie niekontrolowanego przez władze komunistyczne w latach 80. XX wieku i później w okresie III RP. Idea fanzinów w Polsce była w pełni skorelowana z osobami zaangażowanymi w kulturę punk (jeden z podgatunków muzyki rockowej), którzy jako pierwsi zaczęli je tworzyć i wydawać. W Polsce właściwy fanzinowy boom nastąpił w okresie przełomu (lata 1988-1994), co związane było przede wszystkim z rosnącą wśród młodych ludzi popularnością działań o charakterze alternatywno-kontrkulturowym, jak i brakiem odpowiednich kanałów komunikacji, które fanziny zastępowały.
Stefan kardynał Wyszyński wobec universum sztuki
Miziołek, Jerzy (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Lektura choćby jednego małego zbioru kazań Kardynała Wyszyńskiego uzmysławia, że był on artystą wielkiej miary. Mówił bowiem obrazami, malując je finezyjnie pędzlem najpiękniejszej polszczyzny. Najbliższa mu była kultura artystyczna ziemi ojczystej, ale chłonął także przy każdej okazji dzieła wielkich i mniejszych artystów sztuki światowej, a następnie wielokrotnie przywoływał je w swoich homiliach, okolicznościowych przemówieniach i referatach. Choć mówiąc o obrazach, rzeźbach czy architekturze zastrzegał zawsze, że ta dziedzina do niego nie należy, jego wypowiedzi uderzają trafnością sądu, precyzją terminologii i niezwykłą wprost wrażliwością na piękno. Wrażliwość jest darem Boga, ale fachowa terminologia naukowej dyscypliny może być tylko wynikiem pogłębionych studiów i wielu lektur.
Postulaty etyczne dla mediów w publicystyce ks. Stefana Wyszyńskieg
Laskowska, Małgorzata (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Treści przekazywane za pomocą środków społecznego przekazu nieustannie wymagają wnikliwej etycznej analizy. Krytyczny i uważny ich odbiór stanowi podstawę ukrócenia wszelkim medialnym manipulacjom. W uświadamianiu społeczeństwa w zakresie podstawowych zasad etyki dziennikarskiej pomocne mogą być uwagi ks. Stefana Wyszyńskiego na ten temat, zawarte w jego publicystyce z lat 1924-1946. Wciąż są one aktualnym wołaniem o etykę dziennikarską oraz edukację medialną w szkołach, uczelniach wyższych oraz środowiskach dziennikarskich.
Formy reklamy zewnętrznej
Mikosz, Joanna (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Autorka tekstu podjęła się próby zdefiniowania, co to jest reklama zewnętrzna i jakie pełni funkcje. W pierwszej części tekstu przybliżyła historię reklamy outdoorowej i wskazała na proces jej ewolucji. Kolejna część tekstu to próba charakterystyki form reklamy zewnętrznej na konkretnych przykładach. Uzupełnienie rozważań stanowi również prezentacja niestandardowych form wykorzystywanych w reklamie outdoorowej. Autorka podkreśla bowiem, że we współczesnej reklamie wciąż szuka się rozwiązań nowatorskich (czasem nawet szokujących) po to, aby wzbudzić zainteresowanie konsumentów, a w konsekwencji zwiększyć dochody i renomę danego przedsiębiorstwa. Ostatnia część artykułu zawiera refleksje na temat przyczyn rozwoju reklamy zewnętrznej, jej rosnącej popularności oraz kierunku, w którym zmierza. Joanna Mikosz przywołuje również przykłady kampanii reklamowych budzących nie tylko pejoratywne emocje, ale także protest społeczny.
Court-show jako gatunek telewizyjny
Hodak, Magdalena (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
Sądowe widowiska są reprezentowane w TVN przez programy: Sędzia Anna Maria Wesołowska i Sąd Rodzinny. Artykuł skupia się na ich wyróżnikach: kreowaniu autentyzmu, specyficznej budowie fabuły, dydaktyce. Gatunek telewizyjny, określany jako court-show, jest oparty na schemacie procesu sądowego, który przypomina przedstawienia teatralne. Techniki telewizyjne dodatkowo ułatwiają i uatrakcyjniają odbiór. Należą do nich retrospekcyjne filmiki ilustrujące ustalenia prokuratora zawarte w akcie oskarżenia, paski z informacjami o bohaterach oraz ich najbardziej znaczące wypowiedzi. Sądowy serial realizuje społeczną misję w rzeczywistości ukształtowanej przez kulturę masową.
Autorytety w świecie stereotypów – krytyczna ocena medialnego obrazu osobowości
Jaroszyński, Jan (Wydział Teologiczny UKSW w Warszawie, 2010)
O niewiarygodnym oddziaływaniu mediów przekonujemy się na każdym kroku, obserwując zmiany struktury modelów życia społecznego i wszystkich jego przejawów. Do niedawna postawy i zachowania społeczne kształtowały autorytety, których nadrzędnym celem poza przekazem wiedzy była kwestia wychowania. Współczesne media w znacznej mierze porzuciły ogólnokształcącą edukację swoich odbiorców na rzecz dostarczania takich informacji i rozrywek, która zamykają człowieka w świecie stereotypów. Dla ich umocnienia miejsce autorytetu zastąpiła wykreowana postać medialna – idol. Aby mieć świadomość dokonujących się przemian, należy z jeszcze większą troską poruszyć zagadnienie edukacji medialnej.

Przeglądaj

Przeglądaj Kultura-Media-Teologia wg Data wydania