Studia Gdańskie, 2024, T. 54
Stały URI dla kolekcjihttps://theo-logos.pl/handle/123456789/29608
Przeglądaj
Ostatnie zgłoszenia
Pozycja Kenny Ang, Aquinas and the biblical grounds of the doctrine of creation. An analysis of Thomas Aquinas’s Creation Theology in the Light of His References to Scripture, Roma: EDUSC, 2024, s. 375Roszak, Piotr (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Pozycja Joseph P. Laycock, New Religious Movements: The Basics, London – New York: Routledge, 2022, s. 152Koszałka, Łukasz (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Pozycja Godność osoby, zasady autonomii i solidarności w kontekście stanu epidemiiMeller, Jacek (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Życie i zdrowie jako dobra fundamentalne są ważnym przedmiotem troski każdego człowieka. Powinien on cieszyć się w tym pomocą ze strony społeczności, w której żyje. Jeśli fundamentem życia społecznego jest zasada personalistyczna, uznanie pierwszeństwa godności osoby wśród innych wartości, budowane jest ono według reguł pomocniczości i solidarności. Zadaniem instytucji ochrony zdrowia jest stworzenie takich warunków, w których dostępne będą możliwie bezpieczne i skuteczne metody terapii i prewencji, a jednostka w sposób świadomy będzie mogła wybrać to, co w największym stopniu realizuje jej dobro, w zgodzie z uznaną przez siebie hierarchią wartości, przyjętym światopoglądem i życiowymi celami. Celem artykułu jest analiza relacji między społecznością i jednostką w dziedzinie ochrony zdrowia w stanie normalnym i podczas epidemii. Istnienie szczególnych zagrożeń może sugerować, że dopuszczalne są wyjątki od stosowania fundamentalnych reguł życia społecznego: autonomii, pomocniczości i solidarności społecznej. Uznanie jednak podstawowej wartości, jaką jest godność osoby, nakazuje stosowanie przez społeczność tych samych reguł, co w czasie zwykłym, jakkolwiek wiele działań instytucji publicznych jest w czasie większego zagrożenia intensyfikowanych.Pozycja Zachowana twórczość muzyczna ks. Stanisława Żukowskiego (1881–1935)Kaczorowski, Robert (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)W niniejszym artykule autor podejmuje próbę przedstawienia i omówienia dziewięciu zachowanych utworów religijnych ks. Stanisława Żukowskiego (1881–1935). Kapłan ten, urodzony w polskiej rodzinie i wychowany w domu o silnych tradycjach patriotycznych, po przyjęciu święceń kapłańskich i odbytych studiach specjalistycznych, pracował naukowo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Zachowane kompozycje muzyczne stają się niezwykłym świadectwem jego talentu i muzycznej wyobraźni.Pozycja Walory historyczno-kulturowe i artystyczne kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w GdyniBramorski, Jacek (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)W artykule podjęto problematykę wartości kulturowo-historycznych oraz artystycznych kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gdyni. Świątynia ta jako jeden z pierwszych wybudowanych po wojnie kościołów w Gdyni stanowi świadectwo wiary i determinacji proboszcza ks. prałata Hilarego Jastaka oraz parafian i mieszkańców miasta. Kościół budowany był pomimo szykan ówczesnych władz komunistycznych jako wotum z okazji 1000-lecia Chrztu Polski. Jest dziełem wybitnych architektów: prof. Jana Borowskiego i prof. Leopolda Taraszkiewicza, którzy nadali mu monumentalny, modernistyczny charakter. Bardzo cenny pod względem artystycznym jest także wystrój kościoła, co w dużej mierze jest zasługą mozaik autorstwa gdańskiego plastyka Bogusława Marszala. Kościół jest świadkiem ważnych wydarzeń historycznych. Tutaj znajduje się Kaplica Stoczniowców, Portowców i Ludzi Morza, w której przechowywane są pamiątki dramatu Grudnia 1970 oraz sierpniowego zrywu Solidarności z 1980 roku. Wszystko to zdecydowało o wpisaniu kościoła do rejestru zabytków w 2015 roku. Wówczas rozpoczęły się prace konserwatorskie, mające na celu przywrócenie pierwotnego piękna tej słynnej świątyni nazywanej „perłą gdyńskiego modernizmu”.Pozycja Ofiary pokarmowe w świetle wybranych fragmentów MisznyMarcinkowski, Roman (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Miszna stanowiąca istotę judaizmu rabinicznego, w przekazach ustnych od III w. p.n.e., a spisana pod koniec II w. n.e., opisuje kult ofiarny w Świątyni Jerozolimskiej przed jej zburzeniem przez Rzymian w 70 roku n.e. Przekaz Miszny precyzuje i wyjaśnia biblijne rytuały związane ze składaniem ofiar, wśród których poczesne miejsce zajmują ofiary krwawe (zewachim) oraz bezkrwawe, czyli ofiary pokarmowe (menachot). Miszna poświęca temu zagadnieniu dwa osobne traktaty: Zewachim (Ofiary krwawe) i Menachot (Ofiary pokarmowe). Pierwsze z nich zostały omówione w artykule tego samego autora zatytułowanym Ofiary krwawe w świetle wybranych fragmentów Miszny (StGd 53, 2023, 75-96). Celem tego artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi problematyki związanej z ofiarami bezkrwawymi, które charakteryzowały się składaniem w Świątyni Jerozolimskiej produktów rolnych, takich jak zboże, mąka, oliwa, kadzidło, wino, a także plony pierwocin. Artykuł wskazuje główne aspekty sprawowanego kultu, obowiązujące rytuały i reguły nimi rządzące oraz związane z tym zagadnienia, z jakimi przyszło się zmierzyć w starożytności tannaitom, twórcom Miszny.Pozycja The Accusation of Heresy in Jewish-Christian-Gnostic PolemicsKoszałka, Łukasz (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)The article explores the semantic and historical tension between heresy and orthodoxy. It seeks also an answer to the question whether there were any preserved examples and evidence of accusations of heresy in the polemics between representatives of Judaism, Christianity and Gnosticism in time of late antiquity.Pozycja Religijne oszacowanie człowieka w judaizmieMarcinkowski, Roman (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Zagadnienie religijnego oszacowania wartości człowieka pojawia się w judaizmie szczególnie w kontekście wykupienia ze ślubowania i opiera się na prawie biblijnym, zawartym w dwudziestym siódmym rozdziale Księgi Kapłańskiej. W tym kontekście Tora ustala wartość człowieka od niemowlęcia do sędziwego wieku. Przedstawia się to następująco: mężczyznę w wieku od dwudziestu do sześćdziesięciu lat szacuje się na 50 srebrnych szekli, a kobietę w tym wieku na 30 srebrnych szekli; w wieku od pięciu do dwudziestu lat – młodzieniec 20 srebrnych szekli, a dziewczyna 10; dzieci w wieku od miesiąca do pięciu lat – chłopiec 5 srebrnych szekli, a dziewczynka 3, ludzie starsi od sześćdziesięciu lat wzwyż – starzec 15 srebrnych szekli, a staruszka 10 srebrnych szekli (Kpł 27,3-8). Prawo to obowiązywało w czasach istnienia Świątyni w Jerozolimie i dotyczyło sytuacji, gdy ktoś składał ślubowanie, oddając na rzecz Świątyni „wartość” (hebr. erech) osoby, którą w takich przypadkach szacowano nie według jej osobistych cech, ale według ustalonej taryfy zależnej od wieku i płci. Prawem tym zajmują się główne starożytne dzieła literatury rabinicznej (Miszna, Tosefta, Gemara), szczególnie w traktacie Arachin – Wartości (wykupu). Celem artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi zagadnień związanych z wyceną wartości człowieka zawartą w Torze w kontekście ślubowania poświęcenia na rzecz Świątyni swojej lub czyjejś wartości lub wykupienia ze złożonego ślubowania. Z tymi problemami przyszło zmagać się uczonym talmudycznym, a w szczególności twórcom Miszny, która stanowi istotę tradycji ustnej judaizmu. Artykuł sięga w głąb tych zagadnień podpierając się świadectwem Miszny. To oszacowanie nie odzwierciedla rzeczywistej wartości życia ludzkiego, które w judaizmie stanowi najwyższą wartość, ani jego godności, która w judaizmie jest absolutna i niezależna od płci czy wieku. Jest to raczej system symboliczny i funkcjonalny, który miał na celu ułatwienie praktycznego spełnienia zobowiązań wobec Świątyni.Pozycja Dziecięce „ćwiczenie śmierci” w ascezie i mistyce bł. Doroty z Mątów WielkichParcheniak, Małgorzata (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Bł. Dorota z Mątów Wielkich (1347-1394) jest jedną z najwybitniejszych ascetek i mistyczek średniowiecznej i nowożytnej Europy. Przedmiotem tego artykułu jest „ćwiczenie śmierci”, podejmowane przez nią w formach aktów biernych i czynnych. Analiza fenomenu przebiegu tego ćwiczenia w okresie dzieciństwa, przeprowadzona na podstawie źródeł drukowanych, prowadzi do określenia: przyczyn, przebiegu, istoty i skutków tego ćwiczenia duchowego oraz sformułowania wniosków w przestrzeni mistyki dziecięcej. Artykuł zawiera ponadto inne postulaty naukowe.Pozycja The Song of Deborah (Judges 5): Between the Weakness of Israel and the Strength of Divine InterventionAvsenik Nabergoj, Irena (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)This article analyses the song of Deborah (Judges 5), one of the oldest examples of Hebrew poetry. Together with an even older form of prayer of praise, the Song of Moses (Exodus 15:1-18), it represents the beginnings of the psalm-prayer genre. It focuses on the analysis of the thematic-motivic and rhetorical elements of the song of Deborah, which reveal the weakness of the tribes of Israel in comparison with the militarily organised Canaanite kingdoms and the strength of Jewish women in war. We are interested in how the women dealt with weakness, how they demonstrated strength and how they relied on the strength of God. The paper shows how only Deborah, a remarkable female figure of the Old Testament, prophetess, judge and military leader, dared to stand up to the destructive strategy of the Canaanites. By defeating the mighty Canaanite warlord Sisera, she demonstrated her extraordinary power in an area that is actually the domain of men, not women. Jael and Sisera’s mother are also portrayed with irony and other rhetorical figures. In the context of Scripture, Deborah’s original prayer of praise, thanking God for her triumph in war, is only justified by the knowledge that the tribes of Israel had to fight for their survival. A comparative analysis of the song of Deborah shows that the tradition of praise as prayer in connection with various female characters was enriched in the later Old Testament period.Pozycja Treść i dynamika objawienia imienia Bożego w Księdze Wyjścia Część I: Analiza narracji Wj 3,16–24,18Pasierski, Piotr Józef (Gdańskie Seminarium Duchowne, 2024)Artykuł podejmuje zagadnienie znaczenia formuł imienia Bożego: יְהוָה, אֶהְיֶה אשֲׁרֶ אהְֶיהֶ oraz אהְֶיהֶ (Wj 3,14-15). Odwołując się do narracyjnego charakteru Księgi Wyjścia oraz przyjmując założenie, że niejednoznaczne formuły imienia Bożego w początkowej części opowieści stanowią element przemyślanej strategii literackiej, autor proponuje tłumaczenie tych formuł za pomocą metody narratywnej. Przeprowadzona analiza dwóch fragmentów narracji Księgi Wyjścia (3,16–18,27; 19,1–24,18) pozwala zauważyć, iż Bóg, którego obecność na początkowym etapie opowieści zaprezentowana zostaje jako niejawna, wraz z przedstawieniem formuł imienia, ukazany zostaje jako manifestujący swoją obecność w aktywnym działaniu. Opowiedziane wydarzenia, w których JHWH jest podmiotem działającym na rzecz Izraelitów przeciw ich wrogom (Wj 3,16–18,27), a następnie doprowadzającym ich do zawarcia przymierza (Wj 19,1–24,18), ukazują Boga-JHWH jako będącego, co w czytelny sposób koresponduje z deklaracją zawartą w formułach imienia.