Warszawskie Studia Teologiczne, 2007, T. 20, Nr 2
Stały URI dla kolekcjihttps://theo-logos.pl/handle/123456789/43287
Przeglądaj
Przeglądaj Warszawskie Studia Teologiczne, 2007, T. 20, Nr 2 wg Temat "apocryphal literature"
Teraz wyświetlane 1 - 6 z 6
- Wyników na stronę
- Opcje sortowania
Pozycja La Doctrine des apôtres et la légende sur l’origine apostolique de la fête de NoëlNaumowicz, Józef (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)Gdy w I połowie IV w. pojawiły się nowe celebracje chrześcijańskie – Epifania i Boże Narodzenie, równocześnie zaczęły się rozwijać tradycje o ich pochodzeniu z czasów apostolskich. Podstawą stała się Nauka Apostołów, zawierająca kanony, jakie apostołowie mieli ustanowić w dniu Pięćdziesiątnicy (zostały one zredagowane w drugiej ćwierci IV w.). Według kanonu 6, apostołowie nakazali także świętować Epifanię (nie ma jeszcze wzmianki o święcie Bożego Narodzenia). Kanon ten stał się podstawą idei o apostolskim pochodzeniu święta 6 stycznia, chociaż – w wersji rozszerzonej, cytowanej w późniejszych źródłach orientalnych – miał uwzględniać także obchody 25 grudnia. W tradycji armeńskiej natomiast, która świętuje narodzenie i chrzest Chrystusa w jednym dniu (6 stycznia), wykorzystywano wersję pierwotną kanonu 6, która pozwalała bronić odrębnej praktyki liturgicznej. Armeńczycy nadawali wielkie znaczenie pseudoapostolskim kanonom także dlatego, że ich redakcja została przekazana pod imieniem Addaja, którego utożsamiano z Tadeuszem, uważanym za apostoła Armenii. Jest wymowne, że idea o apostolskim pochodzeniu świąt 6 stycznia i 25 grudnia pojawiła się już na początku ich rozwoju. Może to oznaczać, że dokładna geneza tych obchodów, która pozostaje zagadką dla nas, była nią już dla autorów tamtej epoki.Pozycja La réception de l’Apocalypse de Paul dans le christianisme de l’Antiquité TardiveJakab, Attila (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)Pochodząca z początku V w. apokryficzna Apokalipsa Pawła zachowała się w łacińskim przekładzie z VIII w. oraz w wielu tłumaczeniach na języki starożytnego bliskiego wschodu, jak również we fragmentach greckich. Najstarsze wzmianki dotyczące jej recepcji znajdujemy w cytatach z Orygenesa u Bar Hebraeusa i Euzebiusza z Cezarei. Cytaty te, jak również pewne motywy literackie bliskie Apokalipsie znajdujące się u Epifaniusza i Prudencjusza należy jednak zaliczyć do świadectw niepewnych. Bezpośrednio o Apokalipsie Pawła pisze Augustyn, który określa ją jako pismo odrzucone przez Kościół, oraz Sozomen, który twierdzi, iż była ona wysoko ceniona w niektórych środowiskach monastycznych wschodu. Największy jednak wpływ tekst wywarł na piśmiennictwo chrześcijańskie w późnej starożytności. Motywy literackie zaczerpnięte z dzieła znajdujemy w Admonitio Augiensis, u Cezarego z Arles, w Reguła Magistri, w Decretum Gelasianum i u Aldhelma z Malmesbury.Pozycja On Adam And Satana’el or “The Vienna Protology”Witakowski, Witold (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)Artykuł przedstawia pewien apokryf w klasycznym języku etiopskim (gyyz) mówiący o stworzeniu świata i aniołów, o Adamie, Ewie i ich dzieciach. Ponieważ tekst, znany z jednego tylko rękopisu w Österreichische Nationalbibliothek w Wiedniu, jest i anonimowy i bez tytułu, został konwencjonalnie zatytułowany „Protologia Wiedeńska” (PW). Artykuł przedstawia treść PW, na którą poza podstawowymi wątkami znanymi z Księgi Rodzaju, składają się m.in. relacje o buncie aniołów pod wodzą Satanaela, nazywanego też Sabelianosem, i o zabójstwie Abla, przedstawionym jako spowodowane zawiścią Kaina o to, że Abel miał poślubić piękniejszą z ich sióstr. Można wyróżnić dwa podstawowe źródła PW: 1. „Cuda Jezusa” (et. Tä꜄ammǝrä ꜄Iyyäsus), tj. etiopska wersja arabskiej „Apokryficznej Ewangelii Jana”, z której nieznany autor-kompilator zaczerpnął wstęp dotyczący stworzenia i buntu aniołów, oraz 2. “Początek Wiary” (et. Ṭǝnta Haymanot) Pseudo-Epifaniusza, jak się wydaje oryginalny etiopski apokryf, w dużej mierze oparty na „Heksameronie” (et. ꜄Aksimaros) przypisywanym również Epifaniuszowi z Cypru. Pochodzenie kilku wątków P W udało się ustalić w źródłach dalszych, np. zazdrość Kaina o siostrę pochodzi z syryjskiego apokryfu „Jaskinia Skarbów” (3-4 w.). Z kolei dwa imiona, pod którymi występuje Szatan: Satanael i Sabelianos, pochodzą: pierwsze, które ma najliczniejsze paralele w literaturze starocerkiewnosłowiańskiej, najprawdopodobniej z „Ewangelii Bartłomieja”, drugie zaś zostało wprowadzone w Etiopii, w epoce ces. Zär꜄a Ya꜄ǝqob’a, zwalczającego herezje, z których niektóre były oskarżane o sabelianizm. Zgodnie z podjętą próbą datacji PW utwór ten pochodzi z okresu 1650-1750.Pozycja Oralité et écriture dans la littérature apocryphe chrétienneGounelle, Rémi (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)Autor artykułu dokonał analizy relacji pomiędzy przekazem ustnym a pisemnym na podstawie zachowanych tekstów apokryficznych. Zasadniczo wyróżnił trzy rodzaje relacji: 1. Apokryfy zawierające tekst objawienia udzielonego autorowi, który zostaje pouczony o tym, że ma owo objawienie utrwalić w formie pisemnej; 2. Apokryfy spisane przez adresatów objawienia, które autor przekazał w formie ustnej; 3. Apokryfy, których autor powołuje się na treść objawienia przekazanego w formie ustnej, nie będąc sam jego bezpośrednim adresatem.Pozycja „Rehabilitacja” Judasza. O apokryfach w kulturze popularnejZowczak, Magdalena (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)Contemporary commercialization of cultural texts is of political nature. The area of popular culture is formed by two contrasted discourses. Understanding of the “battle front”, conflicts and interactions between differentiated discourses is important for reflexive constructing of both individual and collective subjectivity. The Easter promotion of “The Gospel According to Judas” and his popularity as a media star, both in the global and the local Polish context I am discussing as an example of contemporary career of the apocryphal work as well as the techniques of its actualization; as the reaction for increasing popularity of the discourse represented by the film “The Passion” by Mel Gibson. I am defining apocrypha from the anthropological perspective, considering the features attractive for the makers of popular culture. Apart from discussing the global promotion of “The Gospel According to Judas”, I also focus on its Polish reception that intertwined with the public debate on treason providing it with a new dimension. To me the effect of “return of Judas” seems ambiguous: the retrieval of religious memory is accompanied by appropriations of Judas for the sake of political particularistic interests which is clearly deconstructing the religious message, as well as the related model of human autonomy. Undermining religious, political and social sense of the notion of treason becomes an inherent part of the old argument about historical role of individual.Pozycja The (Fifteen) Signs before Doomsday in Irish TraditionMcNamara, Martin (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2007)W średniowiecznym chrześcijaństwie zachodnim szeroko rozpowszechniona była koncepcja piętnastu znaków poprzedzających Dzień Sądu Ostatecznego. Autor artykułu stara się prześledzić genezę, a następnie rozwój tej doktryny. Źródeł dopatruje się w opisie siedmiu dni poprzedzających Sąd, o jakich jest mowa w Apokalipsie Tomasza, pochodzącej przypuszczalnie z Italii, datowanej na V w. Tekst ten doczekał się wielu redakcji i znany był w środowiskach monastycznych średniowiecznej Irlandii. Przypuszczalnie właśnie tam przekształcono koncepcję siedmiu dni w piętnaście znaków. W tej wersji pojawia się ona w tekstach pochodzących z X w., mianowicie „Catechesis Celtica”, „Saltair na Rann” i innych. Teksty te zostały przytoczone w artykule i poddane analizie.