Warszawskie Studia Teologiczne, 1999, T. 12, Nr 1

Stały URI dla kolekcjihttps://theo-logos.pl/handle/123456789/42307

Przeglądaj

Przeglądaj Warszawskie Studia Teologiczne, 1999, T. 12, Nr 1 wg Tytuł

Wpisz kilka pierwszych liter i kliknij przycisk przeglądania
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 40
  • Miniatura
    Pozycja
    Alcuni aspetti della catechesi sulla preghiera in Tertulliano e in Cipriano
    Krykowski, Jerzy (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
    Artykuł jest analizą traktatów o modlitwie, napisanych przez dwóch wybitnych teologów Ulw. oraz próbą ich porównania. Modlitwa Pańska zajmowała zawsze szczególną pozycję wśród modlitw chrześcijańskich. Była syntezą katechezy, “breviarium totius Evangelii”. Była punktem wyjścia również dla Tertuliana i Cypriana, którzy swoje traktaty o modlitwie adresowali głównie do mających przyjąć chrzest. Komentarze autorów chrześcijańskich Ulw. Odpowiadają na pytanie: “Co to znaczy być chrześcijaninem?” i dają kwintesencję wychowania chrześcijańskiego w Kościele łacińskim. Komentarze nie traktują Modlitwy Pańskiej jako zwykłego rytu, ale dostrzegają doniosłość wychowawczą i intensywność treści teologicznych modlitwy. Autorzy starają się, by ich komentarz był zarówno doktrynalny, jak i pedagogiczny. Wspólnymi elementami, które charakteryzują traktaty Tertuliana i Cypriana są: szczegółowy komentarz do Modlitwy Pańskiej, pedagogia modlitwy, konkretne warunki życia duchowego. Z łatwością dostrzegamy w tym schemat starożytnej katechezy. Równocześnie analiza obu tekstów ujawniła pewne różnice. Istnieje ścisły związek modlitwy z postawą pokutną (a problematyka pokuty była tak bardzo żywa w tej epoce). Modlitwa, której nauczył Jezus Chrystus jest znakiem nowej relacji synowskiej ochrzczonego z Bogiem. Ta modlitwa wychodzi z głębi serca i ma jej towarzyszyć stała przemiana życia. Podczas modlitwy prosi się Boga o miłosierdzie za własne grzechy i wstawia się za innymi braćmi grzesznikami. Modlitwa zakłada wzajemne przebaczenie jako warunek otrzymania przebaczenia od Boga.
  • Miniatura
    Pozycja
    Aleksander Gella, Zagłada II Rzeczypospolitej 1945–1947, Warszawa (Wydawnictwo Cinderella Books) 1998, ss. 238
    Warchałowski, Krzysztof (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
  • Miniatura
    Pozycja
    Aporie w sferze duchowo-społecznej na drodze rozwoju religijności Ludów Rusi w okresie przedmongolskim
    Pikus, Tadeusz (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Aspects métaphysiques du génie génétique
    Warzeszak, Stanisław (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
    Inżynieria genetyczna stawia pod znakiem zapytania pojęcie tożsamości jednostkowych bytów i gatunkowej natury. W oparciu o metafizyczne kryteria pojęcia substancji, teleologii i osoby, proponujemy nie tylko konieczność ustalenia granic manipulacji genetycznych na człowieku, ale także przyjmujemy je jako obiektywne i wewnętrzne kryteria działania. Normatywna moc tych kryteriów wypływa ze statusu samego bytu ludzkiego. Również tożsamość bytu pojawia się jako główne kryterium transformacji genetycznych. Zasada tożsamości bytu, ściśle powiązana z jego integralnością ontologiczną, pozostaje wiążącym kryterium wszelkich transformacji genetycznych na człowieku. Dotyczy ona zarówno wymiaru ontologicznego (sposobu bycia), jak i metafizycznego (uzasadnienia bycia). W tych dwóch wymiarach tożsamość i integralność ludzkiej natury jawi się jako nienaruszalna. Proponowana zasada tożsamości przyjmuje następującą formę: tożsamość zostaje zachowana tam, gdzie pozostaje nienaruszone gatunkowe lub jednostkowe istnienie oraz własny sposób bycia we wszystkich podstawowych wymiarach bytu i jego celowości. Ta zasada opiera się na jedności gatunku i rodzaju, tj. na ontologicznej konsystencji, na takim samym sposobie bycia, jak również na jedności odrębnego i celowego istnienia. Z punktu widzenia natury i formy substancjalnej, żyjący podmiot trwa w swej tożsamości, nawet gdy podlega zmianom genetycznym, jeśli jego sposób bycia pozostaje stały (tożsamość ontologiczną) i jego byt niezmiennie trwający (tożsamość metafizyczna), tj. jego istotne cechy nie zostają radykalnie zmienione i jego istnienie pozostaje nieprzerwane. Zasada tożsamości zakłada zachowanie formy substancjalnej w wymiarze ontologicznym jak i metafizycznym: tożsamość metafizyczna dotyczy zachowania tego samego podmiotu istnienia, a tożsamość ontologiczną – tego samego sposobu bycia.
  • Miniatura
    Pozycja
    Bibliografia ks. prof. dra hab. Stanisława Kura
    (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Biografia ks. prof. dra hab. Stanisława Kura
    (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Celibato come carisma. Un’analisi sistematica
    Macko, Waldemar R. (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
    Powyższy artykuł („Il celibato come carisma”) jest próbą przybliżenia czytelnikowi zagadnienia celibatu. Temat «bezżeństwa ze względu na Królestwo Boże» jest dyskutowany niemal we wszystkich środowiskach, zarówno bliskich Kościołowi, jak i nie interesujących się jego sprawami. Także wypowiedzi teologów dostarczają nam wciąż nowych treści ukazujących bogactwo tego zagadnienia. Nowym, z pewnego punktu widzenia, zjawiskiem staje się powszechne zainteresowanie ludzi świeckich tym sposobem służenia Bogu i bliźnim. Jan Paweł II dał temu wyraz w cyklu katechez środowych wygłoszonych między 27 października 1993 roku a 21 września 1994 roku. Pragnąc w sposób systematyczny przedstawić przedmiot naszych rozważań, dokonaliśmy analizy tekstów Pisma Świętego i Nauczania Kościoła. Pewne trudności, na jakie napotkaliśmy w trakcie gromadzenia materiału, stały się impulsem do dokładniejszej analizy istoty charyzmatu oraz jego roli w życiu wspólnoty Kościoła. Wynikiem przyjętej metody jest schemat, w którym prezentowane zagadnienie zostało podzielone na dwa paragrafy. Pierwszy, poświęcony analizie nauczania o charyzmatach, został tak zredagowany, aby można było w sposób wyraźny ukazać co jest nauczaniem przekazanym w Objawieniu, a co jego teologiczną interpretacją potwierdzoną autorytetem Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. W drugim paragrafie, w analogiczny sposób, przeprowadzona została synteza nauczania na temat celibatu. Analizując poszczególne fragmenty Pisma Świętego, stwierdziliśmy, że w licznych passusach termin charyzmat został w użyty w znaczeniu podstawowym, to znaczy jako hojny dar, zgodnie zresztą z jego etymologicznym znaczeniem, z tym, że w każdym z analizowanych fragmentów chodzi o dar Boga. W innych miejscach natrafiliśmy na próby nadania terminowi charyzmat znaczenia specyficznego, ściśle określonego, pewnego rodzaju określenia technicznego (por. Rz 12,6; 1Kor 12,4.31; lTm 4,14; 2Tm 1,6; 1P 4,10). Cechą charakterystyczną określenia technicznego, przy obecnym stanie badań, okazała się «różnorodność » darów. Stwierdziliśmy również, że jako dary specjalne nie przynależą one do grupy darów koniecznych dla każdego chrześcijanina. Stanowią zatem podstawę innej rzeczywistości niż ta, której źródłem jest cnota miłości. Twierdzenie to jednak nie neguje wzajemnych relacji między jakimkolwiek charyzmatem a cnotą miłości. Co więcej, w rozpatrywanych przypadkach można było stwierdzić ich funkcję służebną wobec cnoty miłości. Z drugiej jednak strony odkryliśmy, że zdanie z pierwszego Listu do Koryntian (1Kor 12,7), gdzie mówi się o użyteczności, zostało przetłumaczone i zinterpretowane tendencyjnie, w skutek czego powszechnie twierdzono, że cechą charakterystyczną charyzmatu, jako daru, jest jego użyteczność w procesie budowania wspólnoty Kościoła. Taka interpretacja nie odpowiada jednak nauczaniu św. Pawła. Wskazuje na to choćby przykład glossolali, w którym Apostoł wyraźnie wskazuje na pożytek duchowy osoby obdarowanej a nie wspólnoty. Wypada jednak przy tej okazji podkreślić, że większość tekstów zawartych w Piśmie Świętym kładzie nacisk na obowiązek wykorzystania charyzmatów w służbie Kościoła. Wykorzystując w ten sposób swoje dary, osoby obdarowane, charyzmatycy, wzrastają w miłości i zasługują na zbawienie. Stwierdzamy zatem, że charyzmaty służą zarówno całemu Kościołowi, jak i poszczególnym osobom przynależącym do wspólnoty kościelnej. Analizując nauczanie soborowe i posoborowe dotyczące charyzmatu, znajdujemy różne ważne wskazania. Dla przedstawienia tego zagadnienia posłużono się terminami: dar, którego znaczenie jest dość szerokie i mało precyzyjne, i łaska szczególna, posiadającym ścisłe znaczenie w słownictwie teologicznym. Termin charyzmat użyty został w dokumentach Nauczania jako synonim łaski szczególnej. Trudno stwierdzić jakąkolwiek zależność lub różnice między charyzmatami a innymi darami Ducha Świętego. Jednak w paragrafie 25 Konstytucji Dogmatycznej o Kościele, gdzie jest mowa o autorytecie Ojca świętego, odwołano się do charyzmatu nieomylności jako szczególnego daru udzielanego papieżom i kolegium biskupów, gdy wraz z Następcą Piotra sprawują Najwyższy Urząd Nauczycielski. Charyzmat nazywany jest darem specjalnym z dwóch powodów: ze względu na sposób, w jaki został udzielony i ze względu na cel, dla osiągnięcia, którego został ofiarowany. Sposób jest szczególny, ponieważ powoduje bezpośrednie działanie Ducha Świętego. Odnośnie do działania Ducha Świętego Sobór, dla pełnej jasności rozróżnia działanie przez sakramenty, posługi i charyzmaty. Działanie przez charyzmaty określane jest jako pełne wolności. Duch Święty rozdziela dary jak chce, w sposób nieprzewidywalny. W nauczaniu Soboru charyzmaty są darami specjalnymi ze względu na cel, ponieważ – w odróżnieniu od daru wiary, nadziei czy miłości – nie są konieczne do zbawienia. Uzdalniają natomiast do posługi wobec innych oraz do budowania i nieustannej odnowy wspólnoty Kościoła. Oczywiście, takie postępowanie zakłada i rozwija cnotę miłości. Jednak w tekstach nauczania nie wskazuje się ścisłego związku pomiędzy miłością i charyzmatem, co więcej, nie mówi się o miłości jako charyzmacie. Zagadnienie świętości natomiast rozważa się i tłumaczy w kontekście sakramentów i posług. Nauczanie soborowe wyróżnia też charyzmaty spektakularne i zwykłe. Różne i liczne określenia charyzmatów znajdują swe uzasadnienie w bogatym doświadczeniu pastoralnym. W życiu codziennym Kościoła ujawniają się charyzmaty przydatne do posługi zwykłej oraz te, które są konieczne w wyjątkowych sytuacjach. Analiza, którą przeprowadziliśmy odnośnie do celibatu jako charyzmatu, pozwala lepiej zrozumieć jaka jest jego istota. Przede wszystkim jest on darem udzielonym przez Boga, darem przekazanym jedynie niektórym (por. 1Kor 7,7), tym którzy są zdolni go przyjąć i w akcie wolnej woli wyrzec się płodności fizycznej; tym, którzy stają się eunuchami dla królestwa niebieskiego (por. Mt 19,12). Celibat jest znakiem eschatologicznym, jest nowym spojrzeniem na czasy przyszłe i na teraźniejszość, wreszcie nowym sposobem życia, nadającym sens rzeczywistości doświadczanej w codzienności (por. Mt 19,12; Łk 14,26; 1Kor 7,28). Jest formą zaślubin całkowicie wolnych od jakiejkolwiek formy egoizmu i przywiązania do dóbr ziemskich, aby lepiej naśladować Chrystusa ukrzyżowanego (por. Mt 19,13-15; Łk 14,27) w oddaniu samego siebie na służbę Jemu, tak, by dawać świadectwo zjednoczenia z Nim i uświęcania świata (por. 1Kor 7,32-35). Inne teksty Nowego Testamentu, w których nie użyto bezpośrednio terminu «celibat», zostały przywołane po to, aby pokazać bogactwo zagadnienia w całej jego rozciągłości. I tak w Drugim Liście do Koryntian (por. 2Kor 11,1n.), gdzie św. Paweł porównuje Kościół do czystej dziewicy zaślubionej Chrystusowi, cecha dziewictwa zostaje przypisana wspólnocie Kościoła. Dziewice i męczennicy zgromadzeni na niebieskiej liturgii partycypują w rzeczywistości eschatologicznej, ukazanej jako zaślubiny Jeruzalem niebieskiego z Barankiem (por. Ap 19,7nn). Wspólnota chrześcijańska reprezentowana przez dziewice jest przeciwstawieniem rzeczywistości doczesnej, która charakteryzuje się egoizmem. W tradycji chrześcijańskiej termin dziewica staje się tytułem własnym, w sposób szczególny stosowanym do Maryi Matki Jezusa. Ona to bowiem stała się uosobieniem idei chrześcijańskiego dziewictwa i w ten sposób Jej dziewictwo jest modelem autentycznego przeżywania celibatu w Kościele. Po dokonaniu analizy tekstów Nauczania Kościoła dotyczących celibatu, możemy stwierdzić, że celibat na przestrzeni historii zawsze był rozumiany jako dar od Boga, charyzmat udzielony Kościołowi, realizowany zarówno przez osoby samotne, jak i żyjące we wspólnotach kościelnych. Dar ten rozwija integralnie całego człowieka, powodując rozwój życia duchowego i społecznego. W Kościele – Ludzie Bożym – dar ten staje się wymownym znakiem dla wyrażenia rzeczywistości boskiej doświadczanej w życiu doczesnym. Charyzmat celibatu kształtuje fundamentalny charakter duchowości chrześcijańskiej, wzbogacając ją o elementy szczególnego przeżywania miłości. Osoba żyjąca w celibacie, wyrzekając się płodności charakteryzującej relacje małżeńskie, przeżywa swoje ojcostwo czy macierzyństwo na płaszczyźnie duchowej, nadając mu w ten sposób charakter misyjny zgodnie ze słowami św. Pawła apostoła (por. Ga 4,19). Wreszcie, celibat dla królestwa Bożego (por. Mt 19,12) jest darem, jaki Jezus Chrystus przekazał swojemu Kościołowi. Nie jest zatem charyzmatem istotowo i wyłącznie związanym z kapłaństwem służebnym. Nie jest też powołaniem wyłącznie kapłańskim. Może być więc przeżywany w Kościele przez osoby należące do różnych grupy, w których praktykuje się życie według rad ewangelicznych. Stwierdzenie to jest bardzo istotne dla wielu osób świeckich, żyjących samotnie. Ich decyzja wyrzeczenia się życia rodzinnego jest odpowiedzią na powołanie do szczególnej służby.
  • Miniatura
    Pozycja
    Czy biblijni Chiwwici mogą być utożsamiani z Hurytami?
    Bartoszewicz, Dariusz (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Ebedmelek a teologia Jr 38, 9 (LXX: Jr 45,9)
    Klimek, Piotr (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Franciszka Karpińskiego uwagi „O wymowie w prozie albo w wierszu”
    Wojdecki, Waldemar (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Główne myśli teologiczne Ewangelii św. Mateusza
    Załęski, Jan (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Jedność działania stwórczego i opatrzności Bożej podstawą chrześcijańskiego Credo
    Strojny, Janusz (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
    The article remarks on the unity between the God’s creativity and the Divine Providence. The Lord of all always takes care of what He created. The care is not only to provide the existence to creatures. God in His Providence decided to lead them to perfection and to let them achieve their final goal. In relation to human beings, His activity is always personal. God appears to men as a person. He also gives them Himself as the Person. That was accomplished in Christ, who despite the Incarnation, is still present – from the beginning of the creation and to the bottom of the heart of this world. The personal dimension of the creation allows to say that a man received his vocation to a sacrifice and to love from the very beginning. The mystery of Incarnation makes it even more evident. The creation seems coherent with the election of the people of God – the notion called segullah. It confirms the universalism of Salvation. The Divine Providence leads a man on the way of faith, what was expressed in the psalm 37,3: “trust in the Lord and do good”.
  • Miniatura
    Pozycja
    Komentarze biblijne patrystyczne w „De viris illustribus” św. Hieronima
    Starowieyski, Marek (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Koncepcja religii jako cnoty moralnej w Super Boetium De Trinitate św. Tomasza z Akwinu
    Dąbrowski, Wiesław (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
    Kościół wobec ateizmu (Kilka uogólnień)
    Sochoń, Jan (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 2000)
  • Miniatura
    Pozycja
  • Miniatura
    Pozycja
  • Miniatura
    Pozycja
  • Miniatura
    Pozycja